Rừng Nauy Reviews

– The Beatles

Tiểu thuyết Norwegian Wood của Haruki Murakami là một câu chuyện tình yêu: theo chính lời tác giả, đó là “một câu chuyện thẳng thắn, giản dị”, hoàn toàn khác với kiểu hư cấu đã làm nên tên tuổi của ông. Murakami cho rằng cuốn tiểu thuyết này là một thử thách đối với bản thân, là phép thử khả năng viết một câu chuyện “thuần tuyến tính”; nhiều người hâm mộ của ông lại xem nó như một sự phản bội những giá trị mà các tác phẩm trước đó từng đại diện. Vì chưa từng đọc tác phẩm nào của Murakami trước đây, tôi có lợi thế tiếp cận cuốn sách này với một tâm thế không định kiến. Và tôi nhận ra rằng, dù câu chuyện có vẻ thẳng thắn, nó hoàn toàn không hề đơn giản.

Cuốn tiểu thuyết là một chuỗi những ấn tượng. Văn xuôi giàu cảm giác, thậm chí đầy mê hoặc: những miêu tả về phong cảnh và thời tiết được viết dài dòng và nâng niu đến từng chi tiết. Rất ít khi tác phẩm đi sâu khám phá đời sống nội tâm, ngoài những mô tả khái quát về cảm xúc, dù trong suốt cuốn sách ta chỉ nghe một giọng kể duy nhất. Nó giống như một dòng ý thức được hướng ra bên ngoài.

Tôi đã cố gắng viết một bài phê bình theo lối truyền thống về cuốn sách này trong một thời gian dài, nhưng nhận ra điều đó là bất khả thi. Vì vậy, tôi xin chia sẻ những cảm nhận của riêng mình khi đọc cuốn sách.

Đọc Norwegian Wood (đối với tôi) giống như ngồi trên hiên nhà lúc chạng vạng, trong một khoảng hiếm hoi mưa ngớt giữa mùa gió mùa, ngắm những tia nắng vàng cuối cùng của mặt trời hấp hối chiếu sáng mảnh đất còn đẫm nước mưa, và hít căng lồng ngực mùi hương của cơn mưa.

Đọc Norwegian Wood giống như thức dậy vào một buổi sáng mùa đông, mở cửa sổ và bị một luồng gió Đông lạnh buốt nhưng sảng khoái tạt thẳng vào mặt.

Đọc Norwegian Wood giống như thức khuya, lắng nghe bản hòa âm hỗn độn mà hài hòa của những tiếng trống trong lễ hội đền làng, hít vào mùi khói bấc đèn cháy và hương trầm.

Rất đáng đọc.

Murakami chia cuốn tiểu thuyết của mình thành hai phần: quá khứ và cái chết; rồi đến tương lai và sự sống. Bạn sẽ chọn con đường nào?

Nghe có vẻ là một câu hỏi dễ trả lời. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi bạn đem lòng yêu quá khứ? Và điều gì xảy ra khi bạn tuyệt vọng muốn cứu lấy quá khứ ấy khỏi một cái chết như vậy? Cuộc sống trở nên phức tạp, và viễn cảnh của tương lai bỗng giống như một sự phản bội tàn nhẫn đối với người đang tuyệt vọng bám víu vào bạn. Bạn là điểm tựa của cô ấy, là mối liên hệ duy nhất của cô với thực tại. Và bạn yêu cô ấy. Làm sao bạn có thể quay lưng mà rời đi? Dẫu vậy, cuộc đời thì mong manh và đổi thay, còn tình yêu đích thực thì không. Đôi khi, chúng ta buộc phải làm điều khó khăn nhất: buông bỏ, ngay cả khi điều đó khiến ta đau đớn tột cùng.

“Người chết thì mãi là người chết, nhưng chúng ta vẫn phải tiếp tục sống.”

Những lời ấy nói ra thì dễ, nhưng thực hành lại vô cùng khó khăn. Đôi khi, người đã khuất mang theo quá nhiều phần của chính chúng ta, đến mức sống mà không có họ dường như không còn thực sự là sống nữa. Toru mất người bạn thân nhất khi mới mười bảy tuổi. Cậu ấy đã tự sát. Chúng ta không bao giờ biết vì sao, nhưng tôi có những suy đoán riêng về điều gì – và ai – đã gây ra điều đó. Toru tiếp tục sống trong cảm giác trống rỗng. Cậu yêu Naoko, bạn gái của người bạn đã chết, nhưng cô cũng mang trong mình những tổn thương riêng. Họ duy trì một tình bạn trong suốt một năm, rồi cô tự đưa mình vào một cơ sở điều trị vì không thể chịu đựng nổi cuộc sống sau cái chết của người yêu cũ. Anh ấy là tri kỷ của cô, và giờ đây cô trở nên lạc lối, như con thuyền không bánh lái giữa biển cả của sự bất định.

Murakami chia cuốn tiểu thuyết của mình thành hai phần: quá khứ và cái chết; rồi đến tương lai và sự sống. Bạn sẽ chọn con đường nào?

Nghe có vẻ là một câu hỏi dễ trả lời. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi bạn đem lòng yêu quá khứ? Và điều gì xảy ra khi bạn tuyệt vọng muốn cứu lấy quá khứ ấy khỏi một cái chết như vậy? Cuộc sống trở nên phức tạp, và viễn cảnh của tương lai bỗng giống như một sự phản bội tàn nhẫn đối với người đang tuyệt vọng bám víu vào bạn. Bạn là điểm tựa của cô ấy, là mối liên hệ duy nhất của cô với thực tại. Và bạn yêu cô ấy. Làm sao bạn có thể quay lưng mà rời đi? Dẫu vậy, cuộc đời thì mong manh và đổi thay, còn tình yêu đích thực thì không. Đôi khi, chúng ta buộc phải làm điều khó khăn nhất: buông bỏ, ngay cả khi điều đó khiến ta đau đớn tột cùng.

“Người chết thì mãi là người chết, nhưng chúng ta vẫn phải tiếp tục sống.”

Những lời ấy nói ra thì dễ, nhưng thực hành lại vô cùng khó khăn. Đôi khi, người đã khuất mang theo quá nhiều phần của chính chúng ta, đến mức sống mà không có họ dường như không còn thực sự là sống nữa. Toru mất người bạn thân nhất khi mới mười bảy tuổi. Cậu ấy đã tự sát. Chúng ta không bao giờ biết vì sao, nhưng tôi có những suy đoán riêng về điều gì – và ai – đã gây ra điều đó. Toru tiếp tục sống trong cảm giác trống rỗng. Cậu yêu Naoko, bạn gái của người bạn đã chết, nhưng cô cũng mang trong mình những tổn thương riêng. Họ duy trì một tình bạn trong suốt một năm, rồi cô tự đưa mình vào một cơ sở điều trị vì không thể chịu đựng nổi cuộc sống sau cái chết của người yêu cũ. Anh ấy là tri kỷ của cô, và giờ đây cô trở nên lạc lối, như con thuyền không bánh lái giữa biển cả của sự bất định.

Đây cũng là cuốn tiểu thuyết duy nhất trong khoảng bảy tác phẩm của ông mà tôi đã đọc và tôi sẽ gọi nó là “thẳng thắn” hay “trực diện”. Không có yếu tố khoa học viễn tưởng hay hiện thực huyền ảo. Không có những người phụ nữ trong quán bar có thể là ma, không có cảnh lang thang trong những cái giếng sâu, không có mèo có năng lực ngoại cảm — chỉ có một mặt trăng đơn độc.

Tuy vậy, như thường thấy trong các tác phẩm của Haruki Murakami, vẫn có một con mèo, có sự nhắc đến một cái giếng bí ẩn và có âm nhạc phương Tây, đặc biệt là nhạc pop như của The Beatles. Việc là con một cũng thường được nhắc đến trong tiểu thuyết của Murakami — điều này phù hợp với văn hóa Nhật Bản có tỷ lệ sinh thấp. Tôi cho rằng hai chủ đề chính của tác phẩm là tình dục và tự tử.

Nhân vật chính là một chàng trai trẻ và một cô gái trẻ. Cô gái bị tổn thương tâm lý nặng nề bởi cái chết tự tử của người bạn nam khi anh ta 17 tuổi. Trước đó, hai chàng trai và cô gái từng là một bộ ba không thể tách rời. (Nhóm bạn thân này được lặp lại trong tiểu thuyết Colorless Tsukuru Tazaki, nơi nhóm bạn gồm năm người là những người bạn trung học gắn bó suốt đời, cả nam lẫn nữ.)

Trước đó, chị gái của cô cũng đã tự tử. Cú sốc này khiến cô quyết định vào một viện điều dưỡng tâm thần cho đến khi có thể đối mặt với cuộc sống trở lại. Đôi lúc, cả hai nhân vật đều nói rằng họ mắc “căn bệnh tìm từ” — tức là không thể diễn đạt cảm xúc của mình thành lời.

Đây cũng là cuốn tiểu thuyết duy nhất trong khoảng bảy tác phẩm của ông mà tôi đã đọc và tôi sẽ gọi nó là “thẳng thắn” hay “trực diện”. Không có yếu tố khoa học viễn tưởng hay hiện thực huyền ảo. Không có những người phụ nữ trong quán bar có thể là ma, không có cảnh lang thang trong những cái giếng sâu, không có mèo có năng lực ngoại cảm — chỉ có một mặt trăng đơn độc.

Tuy vậy, như thường thấy trong các tác phẩm của Haruki Murakami, vẫn có một con mèo, có sự nhắc đến một cái giếng bí ẩn và có âm nhạc phương Tây, đặc biệt là nhạc pop như của The Beatles. Việc là con một cũng thường được nhắc đến trong tiểu thuyết của Murakami — điều này phù hợp với văn hóa Nhật Bản có tỷ lệ sinh thấp. Tôi cho rằng hai chủ đề chính của tác phẩm là tình dục và tự tử.

Nhân vật chính là một chàng trai trẻ và một cô gái trẻ. Cô gái bị tổn thương tâm lý nặng nề bởi cái chết tự tử của người bạn nam khi anh ta 17 tuổi. Trước đó, hai chàng trai và cô gái từng là một bộ ba không thể tách rời. (Nhóm bạn thân này được lặp lại trong tiểu thuyết Colorless Tsukuru Tazaki, nơi nhóm bạn gồm năm người là những người bạn trung học gắn bó suốt đời, cả nam lẫn nữ.)

Trước đó, chị gái của cô cũng đã tự tử. Cú sốc này khiến cô quyết định vào một viện điều dưỡng tâm thần cho đến khi có thể đối mặt với cuộc sống trở lại. Đôi lúc, cả hai nhân vật đều nói rằng họ mắc “căn bệnh tìm từ” — tức là không thể diễn đạt cảm xúc của mình thành lời.

Đây cũng là cuốn tiểu thuyết duy nhất trong khoảng bảy tác phẩm của ông mà tôi đã đọc và tôi sẽ gọi nó là “thẳng thắn” hay “trực diện”. Không có yếu tố khoa học viễn tưởng hay hiện thực huyền ảo. Không có những người phụ nữ trong quán bar có thể là ma, không có cảnh lang thang trong những cái giếng sâu, không có mèo có năng lực ngoại cảm — chỉ có một mặt trăng đơn độc.

Tuy vậy, như thường thấy trong các tác phẩm của Haruki Murakami, vẫn có một con mèo, có sự nhắc đến một cái giếng bí ẩn và có âm nhạc phương Tây, đặc biệt là nhạc pop như của The Beatles. Việc là con một cũng thường được nhắc đến trong tiểu thuyết của Murakami — điều này phù hợp với văn hóa Nhật Bản có tỷ lệ sinh thấp. Tôi cho rằng hai chủ đề chính của tác phẩm là tình dục và tự tử.

Nhân vật chính là một chàng trai trẻ và một cô gái trẻ. Cô gái bị tổn thương tâm lý nặng nề bởi cái chết tự tử của người bạn nam khi anh ta 17 tuổi. Trước đó, hai chàng trai và cô gái từng là một bộ ba không thể tách rời. (Nhóm bạn thân này được lặp lại trong tiểu thuyết Colorless Tsukuru Tazaki, nơi nhóm bạn gồm năm người là những người bạn trung học gắn bó suốt đời, cả nam lẫn nữ.)

Trước đó, chị gái của cô cũng đã tự tử. Cú sốc này khiến cô quyết định vào một viện điều dưỡng tâm thần cho đến khi có thể đối mặt với cuộc sống trở lại. Đôi lúc, cả hai nhân vật đều nói rằng họ mắc “căn bệnh tìm từ” — tức là không thể diễn đạt cảm xúc của mình thành lời.

Một cái kết tuyệt vời. Đây chắc chắn là cuốn sách buồn nhất mà tôi từng đọc. Nó có vẻ rất u tối và nặng nề, nhưng ánh sáng lại xuất hiện ở chính những trang cuối cùng, và bạn có thể thấy ánh nắng xuyên qua những đám mây. Tôi chưa từng đọc một cuốn sách nào như thế này, và thành thật mà nói, tôi không chắc mình có muốn đọc thêm một cuốn tương tự nữa hay không. Cuốn sách ấy như lấy đi một phần của bạn và để lại cảm giác trống rỗng. Tôi thậm chí không biết phải diễn tả điều đó như thế nào.

Nó giống như việc leo lên sườn núi vào một ngày xám xịt. Đúng vậy, vẻ đẹp vẫn ở đó, nhưng bạn phải rất cố gắng mới nhìn thấy được. Bạn thậm chí không nhận ra vẻ đẹp ngay trước mắt mình vì bầu trời u ám che phủ tất cả. Càng leo cao, bạn càng cảm thấy kiệt quệ. Và đến cuối cùng, khi chạm tới đỉnh núi, bạn mệt rã rời, cả tinh thần lẫn thể xác. Nhưng rồi, đột nhiên bạn nhìn thấy phía trên những tầng mây, và ánh sáng rực rỡ đến mức khiến mắt bạn nhói lên. Cả ngọn núi bỗng trở nên khác hẳn… bạn bất chợt cảm thấy được hồi sinh… thế giới mà bạn từng nghĩ là u ám và xám xịt bỗng trở nên sáng bừng, mới mẻ… và đẹp đẽ.

TRỜI ƠI!!!
Cuốn sách này thực sự làm tôi vô cùng khó chịu vì một vài lý do:

#1. Có một đoạn khá dài nói về một mối quan hệ giữa hai nhân vật nữ. Điều này tự nó không hẳn là vấn đề, vì chủ đề tình dục nói chung là một phần quan trọng của cuốn sách. Tuy nhiên, toàn bộ tác phẩm lại thiên về việc miêu tả cảm nhận và trải nghiệm sinh lý của nhân vật nữ, trong khi liên tục lướt qua trải nghiệm của nhân vật nam. Có những đoạn kéo dài đến vài đoạn văn chỉ nói về nhân vật nữ, rồi sau đó chỉ có một câu ngắn gọn đại loại như: “cô ấy nắm lấy tôi và mọi chuyện kết thúc”.

THẬT LÀ KHÔNG THỂ CHỊU NỔI!!!

Cảm giác như đây chỉ là một bài thử nghiệm về kỹ thuật viết (kiểu như: “sẽ ra sao nếu viết từ góc nhìn của nữ giới”) hơn là một yếu tố thực sự đóng góp cho câu chuyện.

#2. Các cô gái trong cuốn sách đều được khắc họa là những người phụ thuộc, rối loạn, quá cảm xúc hoặc xa cách nhưng lại được mô tả là rất quyến rũ, trong khi nhân vật nam thì lạnh lùng, lý trí và cũng được xây dựng như một hình mẫu hấp dẫn.

#3. Nhân vật nam chính có quan hệ với ba trong số các nhân vật nữ chính (chưa kể đến rất nhiều nhân vật không được nêu tên), và dường như anh ta được mô tả là “tuyệt vời” đến mức hai nhân vật nữ quyết định sẽ không bao giờ có mối quan hệ nào nữa vì cho rằng không gì có thể sánh được với trải nghiệm đó.

Cuốn này u ám không khác gì những nỗi sợ sâu kín nhất của bạn.

Văn chương của Murakami mang đến cho tôi một kiểu an ủi rất đặc biệt. Không phải kiểu an ủi của thiên nhiên, của tranh phong cảnh hay nhạc cổ điển. Mà là sự an ủi đến từ việc nhìn thấu toàn bộ sự xấu xí, tăm tối trong bản chất con người chúng ta một cách trần trụi. Dù văn chương của ông có vẻ đen tối và chết chóc đến đâu, thứ tôi cảm nhận được khi đọc vẫn là những sắc hồng phớt, sắc đào dịu dàng của sự âu yếm. Đây là cuốn sách đầu tiên của Murakami mà tôi từng đọc.

Có rất nhiều chủ đề u tối được thể hiện trong câu chuyện này. Bệnh tâm thần, với tất cả những mô tả chi tiết của nó, hiện lên rõ nét qua một trong những nhân vật chính. Câu chuyện rất thật, nhưng lại mang cảm giác như tôi đã được chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận tất cả những gì sắp đọc. Các nhân vật hoàn toàn không xin lỗi cho sự tồn tại hay hành động của mình. Sự phát triển nhân vật được xây dựng vô cùng tốt. Những cơn nhói đau khi làm người – tôi có thể cảm nhận chúng một cách rất thật khi đọc cuốn sách này. Luôn luôn khó để diễn tả trọn vẹn cảm xúc của tôi về một cuốn sách Murakami đúng nghĩa, nhưng điều duy nhất tôi có thể viết một cách chi tiết là cảm giác mà sách và văn chương của ông mang lại cho tôi. Và ngay cả thế thì lần nào cũng vẫn chưa đủ.

Tôi không thích đọc những chủ đề buồn bã trong sách trừ khi chúng khiến tôi cảm nhận được điều gì đó thật sự có ý nghĩa. Tôi không chủ động tìm những cuốn sách khiến mình lạc lối, nhưng văn chương của Murakami luôn khiến tôi trôi nổi và bay bổng. Và điều đó đã trở thành một thói quen. Thỉnh thoảng tôi lại khao khát văn chương của ông. Tôi khao khát những cuốn sách của ông. Tôi đặc biệt yêu thích việc đọc Murakami vào những lúc tôi cảm thấy mình chỉ là một con người đơn lẻ, sống giữa tất cả mọi người và mọi thứ đang diễn ra, nhưng lại không thuộc về bất kỳ điều gì trong số đó.

Sách của ông không phải để giải trí. Không phải để tận hưởng theo nghĩa thông thường. Sách của ông là điều cần thiết để tôi cảm thấy rằng rốt cuộc mình vẫn là một con người. Sách của ông khiến tôi cảm nhận rằng cuộc sống là chính nó – không hơn, không kém. Văn chương của ông khiến tôi thấy được vẻ đẹp trong nỗi đau, trong cái chết và trong những trái tim tan vỡ. Một kiểu vẻ đẹp mà chỉ Murakami mới có thể khiến tôi cảm nhận được.

Vì sao tôi trừ đi một sao cho cuốn sách này?
Tôi cảm thấy bị “phản bội” ở gần cuối sách. Có một điều gì đó mang tính bốc đồng đã xảy ra mà đến tận hai năm sau khi đọc xong, tôi vẫn chưa thể chấp nhận được.

Nhưng hãy nhớ điều này: cuốn sách kết thúc rất đẹp. Một cái kết đẹp đến nao lòng.

Tôi không có quá nhiều điều thật sự sâu sắc để nói về Norwegian Wood. Trước hết, xin nói rõ một điều. Đây không phải là một cuốn tiểu thuyết lãng mạn – tôi không có ý xúc phạm. Tôi không thể chịu nổi việc gán cho cuốn sách này một từ sáo rỗng như vậy. À mà khoan, tôi biết gì chứ, nó đúng là một cuốn tiểu thuyết tình yêu. Nhưng nó còn hơn thế rất nhiều.

Giống như Dickens, Murakami nuôi dưỡng câu chuyện của mình bằng cái chết của những con người vô tội. Hết người này đến người khác tự kết liễu đời mình. Đúng vậy. Điều thực sự quan trọng nằm ở lớp nghĩa ngầm. Ở bề mặt, Watanabe dường như đang sống một cuộc đời sinh viên đại học hoàn toàn bình thường. Nhưng trong khi những hành động của bạn bè anh diễn ra với sự gọn gàng máy móc, thì phía sau hậu cảnh lại là một cơn hỗn loạn âm thầm.

Người bạn thân của Watanabe, Nagasawa, đóng vai kẻ biện hộ cho quỷ dữ. Anh ta tự thể hiện mình như một kẻ xấu – và quả thực là như vậy, ít nhất là một phần. Anh ta khiêu khích, cám dỗ và dò xét. Anh ta trêu chọc nhịp sống trật tự của Watanabe. Nhưng mọi chuyện đã bắt đầu từ trước khi họ gặp nhau. Hành động mang tính nhân đạo hiếm hoi mà Watanabe thực hiện – chăm sóc cha của Midori trong bệnh viện – mang một sự thuần khiết nặng ký và sâu sắc. Đó chính là điều còn thiếu trong văn học cổ điển: những con người mâu thuẫn, có hệ giá trị đạo đức riêng của mình. Những con người dù vậy vẫn có thể là anh hùng.

Câu hỏi về cái chết lởn vởn xuyên suốt toàn bộ cuốn sách. Gần về cuối, tôi đã cảm thấy mệt mỏi với những biến động liên tiếp ấy. Nhưng rồi chính bản thân nhân vật chính lại đẩy mình vào một trạng thái điên loạn như trong luyện ngục. Những cảnh tình dục trong sách hoàn toàn không gây phản cảm. Chúng mang cảm giác tự nhiên. Ngay cả những nhân vật không thật sự “thật”, như Midori, vẫn tràn đầy một bảng màu cảm xúc. Cô là một kiểu biếm họa lành mạnh. Và cô làm rất tốt nhiệm vụ khiến tôi bật cười. Theo một cách nào đó, Midori là cô gái hào phóng nhất trong tất cả.

Murakami trước giờ luôn là một cánh cửa khép kín đối với tôi. Nhưng nếu những tác phẩm khác của ông giống như cuốn này, thì tôi cần cho mình thêm một cơ hội nữa với những cuốn sách khác của ông. Tôi đã cố gắng hết sức để không tiết lộ tình tiết, nhưng phải nói rằng Murakami thực sự có tài trong việc tuôn ra những con chữ hấp dẫn. Điều tuyệt vời nhất là rất ít người nhận ra rằng, bên dưới dòng chảy chữ nghĩa trơn tru ấy, là vô số những cú ngoặt. Chính những cú ngoặt đó làm nên nghệ thuật. Và đây là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời. Nó chứa đựng điện ảnh, văn học, âm nhạc của The Beatles, Bach, Mozart. Và cuối cùng, the love you take is equal to the love you make – tình yêu bạn nhận được sẽ bằng với tình yêu bạn cho đi.

Cảm ơn người bạn trên mạng của tôi, Manju, vì đã giới thiệu cho tôi cuốn sách này.

“Thư từ chỉ là những mảnh giấy,” tôi nói. “Đốt chúng đi, những gì ở lại trong tim sẽ ở lại; giữ chúng lại, những gì biến mất sẽ biến mất.”

Trên chuyến bay đến Đức, Toru Watanabe nghe thấy giai điệu bài hát ‘Norwegian Wood’ của The Beatles và bắt đầu nhớ lại tuổi trẻ của mình ở Tokyo. Một thời của tình bạn, đam mê, mất mát và khát khao.

Được viết dưới dạng hồi tưởng, Norwegian Wood chủ yếu xoay quanh ba nhân vật chính - Toru, Naoko và Midori. Câu chuyện tràn ngập không khí, lịch sử và những liên tưởng đến âm nhạc và văn học. Mặc dù đây là một câu chuyện về tình yêu và nhiều hình thái của nó, nhưng nó cũng nói về sự mất mát, sự hữu hạn của cuộc sống và cuộc đấu tranh để tiếp tục sống giữa cái chết.

“Một điều gì đó bên trong tôi đã rơi mất, và không có gì lấp đầy được khoảng trống đó.”

Văn phong của Murakami nhẹ nhàng, trữ tình và tự nhiên, còn câu chuyện thì ấm áp, lãng mạn một cách kỳ lạ và đau lòng cùng một lúc. Cuốn hút, ám ảnh và đẹp đẽ. Tôi rất yêu thích tác phẩm này và highly recommend nó.

“Điều khiến chúng ta trở nên bình thường nhất,” Reiko nói, “là việc chúng ta biết rằng mình không bình thường.”