Cuốn sách này rất mỏng nhưng có thể giúp bạn ấm lòng sau những ngày bộn bề. Con mèo dạy hải âu bay kể về câu chuyện chú mèo đen Zorba – cồng kềnh, lười biếng, ít khi đi đâu ra khỏi ngôi nhà – đột nhiên chấp nhận lời hứa với một chú hải âu sắp chết rằng chăm sóc, bảo vệ và dạy nó biết bay.

Như vậy có lẽ ngớ ngẩn, nhưng Sepúlveda đã kể lại câu chuyện này trong cách thức rất nhẹ nhàng, hài hước và đầy tình yêu. Trong từng trang sách, ta có thể cảm nhận được trách nhiệm, khác biệt và can đảm vượt qua giới hạn của chính mình. Chú mèo không hề biết về biển khơi cũng như loài chim, nhưng Zorba đã hiểu một điều – một khi đã hứa thì nhất định phải thực hiện. Chuyến đi ấy đã đưa nó đến với nhiều bạn mới, học hỏi và đối đầu với bản năng săn mồi của loài mèo, và cuối cùng, dạy chim con bay.

Tôi yêu thích việc cách mà người viết dựng nên một câu chuyện tưởng chừng như chỉ là câu chuyện cho trẻ con, nhưng lại đầy những trải nghiệm của người lớn đối với tình bạn, lòng chung thủy và lòng tôn trọng lẫn nhau. Phong cách văn chương giản dị nhưng đậm phong cách Nam Mỹ và rất sâu sắc.

Cuốn sách này ngắn – bạn đọc hết trong một buổi chiều. Nhưng dư vị của nó thì không ngắn chút nào.

Là một giáo viên dạy trẻ đặc biệt, mình đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của cha mẹ có con khuyết tật, nỗi băn khoăn, lo lắng của cha mẹ dành cho đứa con của mình. Không phải lúc nào cũng ngập tràn tình yêu như xã hội mong đợi, đôi khi còn có cả sự phó thác cho số phận vì đã quá sức chịu đựng. Đó là lý do cuốn sách “Ba ơi, mình đi đâu?” khiến mình cảm động sâu sắc như thế. 

Jean-Louis Fournier không viết về tình phụ tử như một điều vĩ đại mà viết về một tình thương rất thật của một người cha có hai đứa con tật nguyền. Ông là một tác giả nổi tiếng với những tác phẩm trào phúng và đạo diễn phim truyền hình. Ở tuổi 70, ông viết tác phẩm “Ba ơi, mình đi đâu?” và đạt giải Fémina 2008. Với lối viết văn hài hước nhưng cô đọng, ông kể về 2 cậu con trai tật nguyền của mình. Qua những câu văn ngắn tưởng chừng có thể bật cười, ông thể hiện nỗi tuyệt vọng sâu sắc về "số phận" của mình cũng như hai đứa con bé bỏng. Ông dùng sự trào phúng để nói về nỗi đau, dường như đó là cách duy nhất ông có thể làm để đối diện với nó. Bởi khi nỗi đau quá lớn, nó ép con người ta đến mức phải chai lì.

Ngày tận thế của những người làm cha mẹ 

“Những ai chưa từng sợ có một đứa con bất thường hãy giơ tay. 

Chẳng có ai giơ tay cả. 

Mọi người đều nghĩ đến chuyện đó, như nghĩ đến một trận động đất, như nghĩ đến ngày tận thế, thứ gì đó chỉ xảy ra một lần. 

Tôi có tới hai ngày tận thế.”

Nỗi sợ có một đứa con tật nguyền có lẽ tồn tại ở mọi bậc cha mẹ. Người ta nghĩ về nó như một ngày tận thế có thể khiến cả thế giới sụp xuống. Còn với Jean-Louis Fournier, ông có hẳn hai ngày tận thế khi cả hai đứa con bé bỏng của ông đều là những đứa trẻ tật nguyền. 

Người ta ca ngợi tình yêu vĩ đại của những cha mẹ có con khuyết tật như những thiên thần yêu thương con vô điều kiện. Dù đứa trẻ có ngu ngốc, quậy phá cỡ nào đi chăng nữa, những thiên thần ấy cũng sẽ dang rộng vòng tay với sự kiên nhẫn vô hạn dành cho đứa con của mình. Còn ở Jean-Louis Fournier, ta sẽ thấy tình thương không hề được cảm động hoá hay nhân văn hoá. Ông rất yêu con của mình nhưng cũng không thể tránh khỏi những lúc tuyệt vọng đến mức muốn được từ chối hai "món quà" này đến từ thượng đế. 

Và tất nhiên là ông không thể. 

Hai “ngày tận thế” mang tên Mathieu và Thomas 

Mathieu và Thomas đều là những đứa trẻ tật nguyền, cả thể chất lẫn tinh thần. Chúng vĩnh viễn không bao giờ phát triển bình thường. “Mắt của Mathieu tội nghiệp nhìn không rõ, xương lại yếu, chân thì khoèo và nó nhanh chóng bị gù, tóc tai nó bờm xờm, nó không xinh xắn gì và đặc biệt, nom nó thật u buồn”. “Thằng bé không thể giữ cho đầu mình thẳng được, như thế cổ nó cấu tạo bằng cao su vậy”. Thomas cũng như anh của nó. Khi lớn dần, chúng gù lưng như thể những cụ già chỉ dành cả đời để nhặt củ cải trên các cánh đồng. Chúng không thể tự đứng thẳng và cũng không thể tự lo cho bản thân, bởi chúng “có rơm trong đầu” và “bộ não chúng cũng như não chim”. Mathieu dành cả đời để ném bóng và đi tìm quả bóng. Ở tuổi 15, thằng bé gù đến mức không thể nhìn thấy bầu trời. Và ca phẫu thuật giúp thằng bé nhìn thấy bầu trời đã thành công, thằng bé chết trong tư thế đứng thẳng. Thomas thích ôm hôn tất cả mọi người trong mọi hoàn cảnh, thích nhai tóp tép con gấu bông, lúc nào cũng phát ra âm thanh "brừm brừm". Thằng bé thích hỏi “Ba ơi, mình đi đâu?” đến cả một trăm lần, như thể chính thằng bé cũng không hiểu mình đang tồn tại giữa thế giới này để làm gì. 

Chỉ một đứa con khuyết tật đã khiến cha mẹ lo lắng không thôi, Jean-Louis Fournier thì phải chịu nỗi đau ấy gấp hai lần. Hai đứa trẻ được sinh ra trong niềm hy vọng vô bờ bến, và cũng là nỗi tuyệt vọng không gì có thể khoả lấp được.  

Tình yêu ở một hình hài khác

Ông rất yêu những đứa con của mình. Đó là lý do cuốn sách này ra đời. “Để không ai quên được các con, để các con không chỉ hiện hữu trên một bức ảnh trong tấm thẻ chứng nhận tật nguyền.” Có lẽ ông không muốn Mathieu và Thomas chỉ đến trái đất này rồi rời đi như thế mà không để lại điều gì cả. Ông viết về các con để chúng tiếp tục tồn tại, dù chỉ trong những trang sách. Tình yêu của ông dành cho các con không phải luôn đẹp đẽ và cao cả như những gì người ta thường ca ngợi, mà đó vừa là tình thương của một người cha dành cho con, lại vừa bất lực, vừa đau đớn khi không thể thay đổi thực tại.

Ông yêu con theo cách riêng của mình. Ông không nói lời yêu vì các con của ông không thể nghe thấy, chúng bị điếc. Ông cũng không cố tự lừa dối bản thân để yêu các con của mình. Chúng không đáng yêu như những đứa trẻ khác. Chúng xấu xí, chúng phiền phức, chúng khiến ông kiệt sức và ông chấp nhận điều ấy. Ông không giống như hình mẫu một người cha lý tưởng, luôn mạnh mẽ, luôn vui vẻ yêu thương con dù chúng có khác biệt thế nào đi chăng nữa. Nhưng ông vẫn luôn ở đó, ông vẫn chưa từng rời bỏ con mình. Có lẽ tình yêu của ông nằm chính trong sự hiện diện âm thầm nhưng bền bỉ đó. 

Yêu thương và tuyệt vọng

Dù thế, ông cũng chỉ là một con người bình thường. Ông ghen tị với những gia đình có đứa con xinh đẹp, ông ghen tị khi xem những bức ảnh gia đình hạnh phúc, ai cũng cười thật tươi. Còn ông thì chẳng còn muốn cười nữa. Ông không cố trở thành người bố tuyệt vời trong mắt mọi người, ông thừa nhận sự mệt mỏi và bất lực của mình: “Thường thì ba không chịu nổi các con”, “Với các con, cần phải có lòng kiên nhẫn vô tận của một thiên thần, mà ba thì không phải thiên thần”. Ông thậm chí tự nhạo báng con của mình: “những người ngoài hành tinh”, “những chú yêu tinh bé bỏng”. Có lúc, ông cảm thấy có lỗi vì đã đưa các con đến thế giới với hình hài như vậy. Nếu chúng biết cuộc đời mình chỉ để chịu khổ, có lẽ chúng không muốn được sinh ra.

Ông cũng không hiểu vì sao Chúa lại ban cho mình “đặc ân” ấy. Khi người ta gọi đó là món quà từ Thượng đế, ông chỉ muốn đáp lại: “Ôi, không cần phải…”. Món quà của Chúa thật quá đỗi bất ngờ với ông.

Trong những khoảnh khắc kiệt sức nhất, ông thậm chí từng nghĩ đến việc các con biến mất khỏi cuộc đời mình. “Trong đêm tối, tôi có nguy cơ lạc mất bọn trẻ và không bao giờ gặp lại chúng nữa. Có lẽ đó chính là điều kỳ diệu chăng?”. 

Thi thoảng, ông có những ý nghĩ tưởng chừng như điên rồ bởi quá bất lực trước số phận của mình. Có khi, ông nghĩ đến việc đặt chiếc ống thụt (để thông tắc) lên đầu bọn trẻ và nhấc chúng qua suối, việc này dễ hơn nhiều so với việc bế chúng. Hoặc chờ khi chúng lớn lên, ông tặng mỗi đứa một chiếc dao cạo hình thanh đoản kiếm, nhốt chúng trong phòng tắm để chúng tự xoay xở. Ông cười để xua đi ý nghĩ đen tối khi hỏi cô Josée “tại sao cô lại quẳng bọn trẻ qua cửa sổ?”, “tại sao cô lại treo Thomas lên mắc áo?”. Không dưới một lần ông có ý nghĩ muốn kết liễu bản thân cùng những đứa trẻ. Trên chiếc xe Camaro cùng Thomas, ông nghĩ đến việc đâm thẳng vào tường, đi xuống địa ngục… Nỗi đau quá lớn lúc nào cũng trực chờ để đánh gục ông, đánh gục tình yêu thương và hy vọng vào tương lai của một người cha dành cho các con của mình.

Với nỗi đau quá lớn đến mức không thể vượt qua, ông không còn cách nào khác ngoài việc cố gắng trở nên hài hước để an ủi bản thân. Với những câu văn ngắn gây cười, ông bộc bạch hết những cung bậc cảm xúc của mình. Ông rất vui mừng khi chúng được sinh ra, và cũng như bị rút hết sinh khí vào ngày số phận được phán xét. 

Ông ước gì các con của ông chỉ đang đóng kịch thôi. Về đêm, chúng trở nên thông minh, uyên bác, là nhà bác học, nhà nghiên cứu. Ngày đến, chúng lại trở về với vẻ ngoài tật nguyền để được yên ổn và không ai quấy rầy. 

Trong giấc mơ của ông, các con trở nên bé xíu và dễ thương. Dù đã mười tuổi, chúng chỉ cao hai centimet, khiến ông phải lục tung túi áo, thậm chí là một bao diêm để tìm. Hai sinh mệnh mỏng manh ấy thậm chí có thể biến mất qua lỗ thoát nước, chết đuối trong chậu, hoặc bên dưới một chiếc lá rụng vào mùa thu. 

Có lẽ cũng như bao phụ huynh khác, ông ước gì những chuyện xảy ra chỉ là giấc mơ… “Mới đây, tôi gặp một chuyện rất xúc động. Mathieu đã say sưa đọc một cuốn sách. Tôi lại gần, vô cùng hồi hộp. Nó cầm quyển sách ngược”.

Khi tình yêu và nỗi đau không còn ranh giới 

Xuyên suốt cuốn sách, sự đau đớn đến bình thản của tác giả là thứ khiến mình ám ảnh không thôi. Không thể lựa chọn, không thể thay đổi số mệnh, ta chỉ có thể chấp nhận chúng đến với đời như một món quà, hoặc như một hình phạt. Điều đau đớn nhất có lẽ không phải là sinh ra một đứa trẻ tật nguyền, mà là phải tiếp tục sống cùng nỗi đau ấy mỗi ngày.

Ở Jean-Louis Fournier, mình thấy những cảm xúc chân thật nhất của bậc cha mẹ có con tật nguyền. Đó là tình yêu thương xen lẫn sự bất lực, tuyệt vọng. Không cần cố gắng giả vờ hạnh phúc mà là những cảm xúc vô cùng đời thường. Ông không “nhân văn hoá” hay “đạo đức hoá” tình cảm này mà dành cho họ một sự thấu cảm chân thành. Cuốn sách này có lẽ như một món quà, một lời an ủi dành cho cha mẹ, có yếu lòng, có mệt mỏi cũng không sao cả, chỉ cần ngày ngày tiếp tục cố gắng đồng hành cùng con đã là tình yêu thương vô bờ bến rồi. 

Mình đã khóc rất nhiều khi đọc Một Lít Nước Mắt. Không phải vì thương hại Aya, mà vì ngưỡng mộ một cô gái nhỏ đã kiên cường chiến đấu với số phận đến cùng.

Từ năm 15 tuổi, Aya biết rõ bệnh thoái hóa tiểu não của mình sẽ ngày càng nặng. Cô chứng kiến cơ thể mình dần phản bội: đôi chân run rẩy không thể đi lại, bàn tay không còn cầm chắc cây bút, lời nói trở nên lắp bắp, ngay cả việc nuốt thức ăn cũng khó khăn. Dù vậy, Aya vẫn viết nhật ký đều đặn, vẫn cố gắng học hành từ xa và vẫn giữ một trái tim trong sáng, đầy khát khao sống.

Điều đẹp đẽ nhất trong cuốn sách chính là tình yêu thương của gia đình, đặc biệt là người mẹ. Bà luôn ở bên Aya, lau nước mắt cho con, động viên con từng ngày một. Những câu nói của mẹ dành cho Aya đã khiến mình xúc động mạnh mẽ.

Một Lít Nước Mắt dạy ta rằng cuộc sống không công bằng, nhưng cách chúng ta đối diện với nghịch cảnh sẽ định nghĩa con người chúng ta.

Nếu bạn đang cảm thấy cuộc đời quá khó khăn, hãy thử đọc cuốn sách này. Nó sẽ nhắc nhở bạn rằng những điều giản dị như được đi bằng đôi chân khỏe mạnh, được nói rõ ràng, được tự tay làm những việc nhỏ nhặt… đã là món quà vô cùng lớn lao.

Đôi khi tôi không chọn sách, mà chính cuốn sách lại “chọn” tôi. Nghe hơi lạ đúng không?

Ban đầu, tôi không hiểu lắm và khá bối rối với những từ như “donor” (người hiến) hay “carer” (người chăm sóc).

Tôi có thể nói cuốn sách này hơi chậm, có phần tẻ nhạt, nhưng càng đọc và khám phá tiếp thì lại càng thấy thú vị hơn.

Câu chuyện mang màu sắc tưởng tượng/khoa học viễn tưởng về Kathy, Tommy và Ruth khiến tôi nhớ lại cuộc sống của chính mình, và tôi thấy biết ơn vì chúng ta đang được sống trong một thế giới tự do.

Hãy nhớ rằng, chúng ta không bao giờ nên xem “tự do” là điều hiển nhiên. Chúng ta cần bảo vệ nó. Xin lỗi nhé, hơi “chính trị” một chút 😁

Nói ngắn gọn, Never Let Me Go là một câu chuyện đầy cảm xúc, có thể khiến bạn rơi nước mắt, nhưng cũng có những khoảnh khắc nhẹ nhàng giúp cân bằng lại.

À mà đừng quên xem cả bản phim nữa nhé!

Kết lại, cuốn sách nhấn mạnh rằng tìm mình là hành trình suốt đời. Không có điểm dừng cố định, chỉ có sự phát triển liên tục. Mình thích cách tác giả khép lại bằng tinh thần lạc quan. Dù thế giới hậu tuổi thơ có nhiều thử thách, ta vẫn có thể bước đi với niềm tin. Tìm Mình Trong Thế Giới Hậu Tuổi Thơ là người bạn đồng hành cho những ai đang chênh vênh. Đọc xong, mình cảm thấy bình tĩnh và sẵn sàng tiếp tục hành trình trưởng thành của mình.

Có câu nói mà mình rất thích “Kỷ luật sẽ đưa bạn đến nơi mà động lực không bao giờ có thể làm được.” Quả đúng như vậy, một người học một cách nhất thời, tuỳ hứng không bao giờ bằng một người dành ra ba tiếng tự mày mò, nghiên cứu. Kỷ luật giúp ta rèn luyện cái tôi bản thân, tính kiên nhẫn và bền bỉ. Kỷ luật là chìa khoá chính giúp bạn đi tới thành công. Không có con đường nào trải đầy hoa hồng mà không giẫm qua những cây gai nhọn. Vậy nên, rèn tính kỷ luật đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống.

Sau Sách Mặc Môn đây là cuốn sách thứ hai tôi muốn giới thiệu cho bất kỳ ai đang đi tìm mục đích sống trong đời.

Dưới đây là một đoạn trích đầy xúc động từ một phần tôi yêu thích nhất của cuốn sách khi Frankl đã ở Auschwitz và các trại khác trong nhiều năm và không hề biết rằng chiến tranh chỉ còn vài tuần nữa là kết thúc. Ông đã quyết định trốn khỏi trại gần Dachau cùng một người bạn và đang đến thăm một số bệnh nhân của mình lần cuối.

“Tôi đến với người đồng hương duy nhất của mình người gần như đang hấp hối và là người mà tôi đã đặt mục tiêu cứu sống bất chấp mọi khó khăn nhưng người bạn tù của tôi dường như đoán được rằng có điều gì đó không ổn (có lẽ tôi đã để lộ một chút lo lắng). Bằng giọng nói mệt mỏi ông ấy hỏi tôi ‘Anh cũng sắp rời đi sao?’ Tôi phủ nhận điều đó nhưng tôi thấy rất khó để tránh ánh nhìn buồn bã của ông. Sau khi đi một vòng tôi quay lại chỗ ông. Một lần nữa ánh nhìn tuyệt vọng ấy chào đón tôi và bằng cách nào đó tôi cảm thấy đó như một lời buộc tội. Cảm giác khó chịu đã nắm lấy tôi ngay khi tôi nói với bạn mình rằng tôi sẽ trốn đi cùng anh ta giờ đây trở nên mãnh liệt hơn.”

“ Hãy cho tôi xin một vé không hai

Vé đi thôi không cần quay trở lại...”

Có những lúc, giữa cuộc sống ồn ả của thực tại, tôi bỗng thấy lòng mình mệt mỏi đến lạ. Và chính khi đó, “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của Nguyễn Nhật Ánh như đưa tay kéo tôi trở lại một nơi mà tôi tưởng rằng đã bị thời gian phủ bụi. Mở từng trang sách, tôi có cảm giác như mình đang bước qua cánh cổng nhỏ dẫn vào ngôi làng năm ấy - nơi tôi từng chạy nhảy, từng cười đùa, từng tin rằng thế giới rộng lớn chỉ bằng một góc sân con. Tôi như lại thấy mình ngồi trên bậc cửa, nghe tiếng bạn bè gọi í ới, cả lũ bày ra những trò nghịch dại mà khi nhớ lại, lòng tôi bỗng ấm lên một cách rất kỳ lạ.

Thế nhưng, điều khiến tôi lặng đi không phải chỉ là những ký ức đẹp đẽ, mà là cảm giác nhận ra mình đã lớn hơn tuổi thơ mong đợi. Tôi chợt hiểu rằng có những điều ta đánh rơi không phải vì không còn trân trọng, mà vì ta mải chạy theo quá nhiều điều khác. Tuổi thơ trong cuốn sách khiến tôi nhìn lại chính mình hiện tại - một đưa trẻ lớn lên với bao ước mơ, hoài bão, nó tưởng có tất cả nhưng thật ra lại không có gì cả…

Khi đọc đến những đoạn giản dị mà tinh tế, tôi nhận ra đứa trẻ trong tôi vẫn chưa biến mất, nó chỉ đang đứng ở một góc rất sâu, chờ tôi nhớ đến. Và khi gấp sách lại, tôi thấy lòng nhẹ hơn, như thể đã thật sự trở về, ôm lấy tuổi thơ một lần nữa rồi mỉm cười bước tiếp. Cuốn sách không đưa tôi về quá khứ, mà đưa tôi về lại với chính mình - một phiên bản hồn nhiên, giàu yêu thương mà tôi luôn muốn giữ lại trong trái tim.

“Bong bóng lên trời” mang đến cảm giác nhẹ nhàng, như một làn gió mát thổi qua tâm hồn. Câu chuyện không gay cấn nhưng đủ lôi cuốn nhờ cảm xúc chân thật và sự sâu sắc trong từng chi tiết. Đọc xong, ta thấy lòng mình dịu lại, hiểu rằng tuổi thơ không chỉ là quãng thời gian vui vẻ mà còn là nền tảng của sự trưởng thành. Đây là kiểu sách khiến người đọc muốn giữ bên mình, và mỗi lần đọc lại sẽ thấy thêm một điều mới. Một tác phẩm chữa lành đúng nghĩa, dành cho mọi lứa tuổi.

Chương cuối để lại cho mình ấn tượng mạnh nhất. Tác giả không bảo mình bỏ trực giác hay sống lúc nào cũng căng não với Hệ 2. Thay vào đó, ông khuyên hãy biết lúc nào cần chậm lại. Những lúc cảm xúc quá mạnh, thông tin quá phức tạp, hay quyết định ảnh hưởng lâu dài, mình cần dừng và để Hệ 2 lên tiếng. Đọc xong mình cảm giác như được trao công cụ để sống bớt sai lầm hơn. Mình bắt đầu tập thói quen đặt thêm một câu hỏi trước khi hành động: “Mình đang nghĩ nhanh quá không?”. Chỉ vậy thôi mà đầu óc đỡ nóng vội hẳn. Đây là tinh thần quan trọng nhất của cuốn sách: suy nghĩ chậm không phải để chậm, mà để sáng suốt.