Người Đàn Ông Mang Tên Ove | Fredrik Backman Reviews

Mình bắt đầu đọc cuốn sách này từ một thời gian trước, nhưng vì sắp đến kỳ thi nên mình không thể đọc nó một cách đàng hoàng. Nhưng giờ thì mình vừa đọc xong, và đây chắc chắn phải là một trong những cuốn sách hay nhất mà mình từng đọc.

Mình thuộc kiểu đọc khá chậm, và kể cả khi mình thích một cuốn sách thì mục tiêu chính của mình thường vẫn là đọc cho xong rồi chuyển sang cuốn tiếp theo. Nhưng có vẻ đây là cuốn sách đầu tiên thực sự khiến mình phải ngồi lại và suy nghĩ về nó.

Về cơ bản, câu chuyện kể về một ông già cáu kỉnh, rất cứng nhắc và luôn giữ khư khư cách sống của mình. Ông liên tục phán xét xã hội và đã quá mệt mỏi với cách mọi thứ vận hành. Tuy nhiên, khi những con người mới bước vào cuộc đời ông, ông dần thay đổi theo hướng tích cực.

Ngoài những điều đó, có hai thứ mình đặc biệt thích ở cuốn sách này. Thứ nhất là cách tác giả miêu tả mối quan hệ giữa ông và vợ đẹp đến mức nào. Thứ hai là cách ông dần dần thay đổi mà phần lớn thời gian thậm chí chính ông cũng không nhận ra điều đó.

Mình chưa bao giờ viết review sách trước đây nên xin lỗi nếu bài review này không được tốt cho lắm, nhưng mình nghĩ đây là tất cả những gì mình có thể chia sẻ mà không phải lo rằng mình sẽ vô tình spoil cuốn sách cho bạn.

Nhưng phải nói thật, đây là cuốn sách đầu tiên mà mình thực sự có thể gọi là cuốn sách yêu thích của mình. Trước đây mình cũng rất thích Man's Search for Meaning, nhưng dù cách kể chuyện của hai cuốn sách khá khác nhau, thì cuốn này vẫn là 10/10 đối với mình. Mình không có bất cứ điều gì muốn thay đổi, thậm chí cũng chẳng có điểm tiêu cực nào đủ để mình phải phàn nàn về nó.

Đây là một tiểu thuyết về một người đàn ông lớn tuổi, có vẻ ngoài cộc cằn, sống nguyên tắc và khô khan - nhưng ẩn sau lớp vỏ bọc ấy là một trái tim đầy tình cảm và những vết thương chưa lành từ quá khứ.

Ove không chỉ là một ông già khó tính mà còn là hiện thân của nỗi cô đơn, sự mất mát và cảm giác không còn chỗ đứng trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Ông mất đi gia đình từ sớm, nhưng điều đó không ngăn ông thừa kế những nét tính cách trung thực, cương trực từ người bố. Ông đã sống với quan điểm cho rằng: “Một người đàn ông là người hành động thay vì chỉ biết nói”. Với tính cách và lối suy nghĩ thuần khiết, tin vào những nguyên tắc, sự đúng sai rạch ròi, không muốn tọc mạch vào câu chuyện của người khác - những thứ mà chẳng còn mấy ai tôn trọng như vậy, đôi lúc đã khiến ông phải khổ sở, chật vật quay cuồng trong cuộc đời chẳng mấy dễ dàng, trong một cuộc sống mà lợi ích và sự thay đổi nhanh chóng luôn được đặt lên đầu. Dù vậy cũng nhờ những điều đó, ông gặp được ánh sáng cuộc đời mình - người vợ yêu quý của ông, bà Sonja. “Ông là một con người của trắng và đen. Còn bà là màu sắc. Tất cả màu sắc của ông.”
Sau khi vợ mất, cuộc đời ông đã có nhiều thay đổi. Dù trong truyện mang nhiều điều nặng nề như cái chết, sự mất mát, trầm cảm, nhưng tác giả đã thổi vào câu chuyện một chất hài dí dỏm, sâu cay. Hành trình phát triển của Ove - từ một người khép kín đến một người có thể yêu thương và được yêu thương trở lại - là điều khiến quyển sách trở nên đặc biệt."Người đàn ông mang tên Ove" là lời nhắc nhở rằng ai trong chúng ta cũng có câu chuyện phía sau vẻ bề ngoài. Một hành động nhỏ, một cuộc trò chuyện hay một mối quan hệ tưởng chừng đơn giản cũng có thể cứu vớt cuộc đời một con người. Đây không chỉ là một câu chuyện để giải trí mà còn là một bài học về sự bao dung, lòng kiên nhẫn và giá trị của tình người. Hãy luôn tôn trọng, lắng nghe và nhìn nhận người khác qua nhiều phương diện để thấy được toàn bộ con người của họ, biết đâu những người mà bạn nghĩ là rất “gai góc”, khó gần lại là người sống tình cảm như ông Ove trong chuyện thì sao?

“Ai cũng cần phải biết họ đang nỗ lực vì điều gì, người ta vẫn nói như thế. Và bà đã nỗ lực vì những điều tốt. Vì những đứa con mà bà không bao giờ có được. Còn Ove, ông nỗ lực vì bà.”
Đây không phải là một câu chuyện ồn ào, cuốn sách này chậm rãi như tiếng thở dài của một người đã trải qua nhiều mất mát, nhưng chưa bao giờ ngừng yêu thương. Cái cách mà Ove - tưởng như là một ông già gàn dở, khó ưa - lại chất chứa bên trong một tình yêu lớn, lòng thủy chung mãnh liệt, và một trái tim tử tế đến vô cùng.
Cuốn sách khiến mình nhận ra đôi khi người ta không cần phải khéo nói, luôn tươi cười, hay biết cách yêu thương đúng kiểu.Người ta chỉ cần ở lại, làm cho ai đó được yên tâm, và sống với cái tốt của mình một cách thẳng thắn - là đã đủ để trở thành người quan trọng trong cuộc đời ai đó rồi.

“Cái chết là một thứ lạ lùng. Người ta sống cả đời như thể nó không tồn tại, thế nhưng nó là một trong những lý do quan trọng nhất để sống. Một số người trong chúng ta nhận thức rõ về cái chết đến nỗi sống mạnh mẽ hơn, bướng bỉnh hơn, điên cuồng hơn. Một số cần sự hiện diện thường xuyên của nó để cảm thấy mình đang sống. Số khác bị ám ảnh bởi cái chết đến nỗi họ ngồi đợi nó rất lâu trước khi nó tới. Chúng ta sợ chết, nhưng đa phần chúng ta sợ nhất là khi nó đem một ai đó đi mất chứ không phải chính chúng ta. Bởi lẽ nỗi sợ hãi lớn nhất khi đối mặt với cái chết là việc nó sượt qua chúng ta. Và bỏ lại chúng ta một mình.”

“Không phải Ove cũng chết khi Sonja bỏ ông mà đi. Ông chỉ thôi không sống nữa.”

Ông Ove, một người đàn ông khó tính, cay nghiệt, tính toán từng đồng tiền, với ông một là một mà hai là hai, ông không bao giờ làm trái với tôn chỉ do chính mình đặt ra, ông không nói dối, không hớt lẻo, không xu nịnh, không phung phí. Một người đàn ông với tính cách kỳ lạ mà theo Sonja, sau này là vợ của ông thì chồng bà thuộc loại người sắp tuyệt chủng. Nếu Ove được định nghĩa bởi hai màu đen trắng thì Sonja chính là tất cả những màu sắc của ông. Ove gặp Sonja trên một chuyến tàu, ngay từ khi gặp mặt ông đã muốn được ngồi gần bà, được nghe bà kể về những cuốn sách mà bà đã đọc, và lần đầu tiên trong đời Ove nói dối, lần đầu tiên trong đời ông mua hoa (một thứ mà ông cho là quá sức phung phí), lần đầu tiên trong đời ông đợi một người đến muộn bằng trái tim rạo rực. Bằng sự dịu dàng và tươi sáng, Sonja đã dành được tình yêu của Ove và thông qua đó bà nhìn thấu được những điều quý giá ở ông. Bà là người duy nhất hiểu ông, bà không ép ông phải sống thế này hay thế khác, bà tôn trọng những gì ông tôn trọng, và đó có lẽ chính là chìa khóa cho sự hạnh phúc bền lâu của hai người. Thế rồi một ngày bà bỏ ông đi mất. Hai ngày sau đám tang của bà, Ove đi làm bình thường, cho đến cuối đời ông vẫn chưa từng nghỉ phép ngày nào và nơi ông làm việc đãi ngộ nhân viên tận tuỵ bằng cách cho ông về hưu.

Không còn Sonja, không còn công việc, ông Ove chỉ còn cách đi tìm cái chết. Với ông Ove, chết không phải là cứ thế nã đạn vào đầu hay nốc một nắm thuốc mà trước khi chết, ông phải sắp xếp mọi chuyện đâu ra đó. Chẳng hạn như tuần tra khu phố một vòng, sắp xếp đồ đạc gọn gàng, tắt hết tất cả các thiết bị điện, che chắn, lót thảm lót báo sao cho ngôi nhà yêu quý không bị bẩn. Với tất tần tật các công đoạn rườm rà như vậy hỏi sao ông Ove không bị phá bĩnh mỗi lần tự tử. Và sau những lần chuẩn bị tự tử, sắp tự tử thành công nhưng bị phá bĩnh đó ông Ove lại có thêm những người bạn mới, thân thiết hơn với những người bạn cũ dù ông sẽ chẳng chịu thừa nhận điều đó. Mà thật tình là càng đọc càng thấy ông Ove dẽ thương, như kiểu ông tặng quà cho người ta, người ta cảm động muốn khóc thì ông chỉ thẳng mặt bảo khóc là không có cho đâu đấy, hay muốn khen ai thông minh thì ông sẽ bảo cô không phải loại ngu lâu dốt bền khó đào tạo hoặc mấy đứa này cũng không đến nỗi hết đường cứu vãn. Một ông già khó tính cay nghiệt theo style đáng yêu.

Một ông già vừa mới mất vợ 6 tháng trước. Một ông già mới bị cho thôi việc ngày thứ 2 vừa rồi. Một ông già cộc cằn, bảo thủ và khó ưa. Một ông già chẳng còn chút động lực nào để sống và chỉ muốn tự tử.
Đó là chính nhân vật chính của chúng ta – ông Ove.

Chẳng ai muốn tìm hiểu một ông già nom thật khó ưa, cau có và sẵn sàng quát vào mặt bạn cả, nên ai cũng thấy ông thật đáng ghét. Mà ông Ove cũng chẳng cần ai tìm hiểu mình. Ông không lưu luyến gì với thế giới này cả. Thế nhưng khi đọc sâu vào những câu chữ của tác giả, ta phát hiện ra ông Ove chẳng phải là kẻ đáng ghét như cách ông thể hiện ra. 

Ông Ove cũng từng có tuổi thơ, cũng từng có một gia đình. Ông là một người tốt bụng, yêu vợ, yêu xe Saab, thích sửa chữa này nọ bằng chính đôi tay của mình, giúp đỡ người khác nếu có thể… Điều ông mong muốn chỉ đơn giản như có nhà, có vợ, có xe, có một công việc mà ông thấy có ích, có một ngôi nhà đều đặn gặp vấn đề gì đó để ông có thứ mà sửa. Nhưng cuộc sống thì không bằng phẳng, lúc cần giúp thì chẳng có ai ra tay giúp, chính quyền thì quan liêu, lớp trẻ thì thay thế lớp già. Những người già như ông trở nên vô dụng, cô đơn và lạc lõng.

Thiết nghĩ đó cũng là cảm giác của chúng ta khi về già. Chúng ta bảo thủ, khăng khăng cho những gì thế hệ chúng ta có là tốt đẹp nhất, trở nên khó gần hơn, đặc biệt là khi chẳng có con cháu cũng chẳng có bạn bè. Thế giới bỗng trở nên xa lạ và chẳng còn chút gì để nhung nhớ hay lưu luyến.

Ông Ove muốn tự tử ư? Đúng thế. Tự tử có thành công không? Không lần nào thành công cả, vì luôn có chuyện phá bĩnh khiến ông không thể nào tự tử nổi. Nhưng mỗi lần tự tử hụt là mỗi lần cuộc sống cho ông một cơ hội mới, cho ông thấy trên đời này vẫn còn nhiều chuyện khiến người ta vui vẻ và hy vọng. Có lẽ cuộc sống muốn bù đắp vì những thiếu thốn, những bất công mà ông đã gặp phải.

Góp phần lớn nhất trong công cuộc ngăn chặn ông Ove tự tử chắc chắn là những người hàng xóm phiền phức của ông rồi. Lúc nào họ cũng có thể khiến ông bực mình đến mức gạt việc tự tử qua một bên. Phiền phức nhưng cũng rất đáng trân trọng. Họ cho ông cảm giác mình có ích trở lại, cảm giác có được một gia đình.

Đọc “Người đàn ông mang tên Ove” mà có cảm giác như mình đi qua một đời người vậy. Từ những năm tháng niên thiếu, từ những cảm xúc tình yêu, đến những đau khổ do cuộc đời mang lại. Lúc thì khiến người ta bật cười, lúc thì khiến người ta chảy nước mắt.

Fredrik Backman dường như trở thành một người họa sĩ khi đã tô vẽ nên một bức tranh với những mảng màu của sự hài hước và nhân văn, đặc biệt hơn ông đã khéo léo kết hợp chất trào phúng Bắc Âu với những thông điệp sâu sắc về tình yêu và sự gắn kết. Ông Ove, tuy khó tính và nguyên tắc, nhưng lại có trái tim ấm áp, luôn đấu tranh cho lẽ phải và bảo vệ những người yếu thế. Những tình huống hài hước, như việc Ove bị làm phiền mỗi lần định tự tử, được viết một cách duyên dáng, khiến độc giả vừa cười, vừa cảm nhận được sự sâu lắng trong tâm hồn ông lão này. Qua đôi mắt của Ove, Fredrik Backman cũng dành những lời nhận xét sâu cay nhưng không kém phần hài hước về thế hệ hiện đại, ông lão cảm thấy thế giới đã thay đổi đến mức không thể nhận ra – từ sự lệ thuộc vào công nghệ, chủ nghĩa tiêu dùng, đến sự thiếu kiên nhẫn và thiếu kỹ năng sống cơ bản. Những đoạn châm biếm này vừa khiến độc giả bật cười, vừa khiến họ giật mình suy ngẫm về lối sống của chính mình.

Một ông già vừa mới mất vợ 6 tháng trước. Một ông già mới bị cho thôi việc ngày thứ 2 vừa rồi. Một ông già cộc cằn, bảo thủ và khó ưa. Một ông già chẳng còn chút động lực nào để sống và chỉ muốn tự tử.

Đó là chính nhân vật chính của chúng ta – ông Ove.

Chẳng ai muốn tìm hiểu một ông già nom thật khó ưa, cau có và sẵn sàng quát vào mặt bạn cả, nên ai cũng thấy ông thật đáng ghét. Mà ông Ove cũng chẳng cần ai tìm hiểu mình. Ông không lưu luyến gì với thế giới này cả. Thế nhưng khi đọc sâu vào những câu chữ của tác giả, ta phát hiện ra ông Ove chẳng phải là kẻ đáng ghét như cách ông thể hiện ra.

Ông Ove cũng từng có tuổi thơ, cũng từng có một gia đình. Ông là một người tốt bụng, yêu vợ, yêu xe Saab, thích sửa chữa này nọ bằng chính đôi tay của mình, giúp đỡ người khác nếu có thể… Điều ông mong muốn chỉ đơn giản như có nhà, có vợ, có xe, có một công việc mà ông thấy có ích, có một ngôi nhà đều đặn gặp vấn đề gì đó để ông có thứ mà sửa. Nhưng cuộc sống thì không bằng phẳng, lúc cần giúp thì chẳng có ai ra tay giúp, chính quyền thì quan liêu, lớp trẻ thì thay thế lớp già. Những người già như ông trở nên vô dụng, cô đơn và lạc lõng.

Thiết nghĩ đó cũng là cảm giác của chúng ta khi về già. Chúng ta bảo thủ, khăng khăng cho những gì thế hệ chúng ta có là tốt đẹp nhất, trở nên khó gần hơn, đặc biệt là khi chẳng có con cháu cũng chẳng có bạn bè. Thế giới bỗng trở nên xa lạ và chẳng còn chút gì để nhung nhớ hay lưu luyến.

Ông Ove muốn tự tử ư? Đúng thế. Tự tử có thành công không? Không lần nào thành công cả, vì luôn có chuyện phá bĩnh khiến ông không thể nào tự tử nổi. Ông định thắt cổ tự tử -> dây thừng đứt. Ông định xả khói xe để mình ngạt thở chết -> cô hàng xóm ầm ĩ gõ cửa nhà ông nhờ ông chở mình và các con đi bệnh viện. Ông định lao mình ra trước đầu xe lửa -> có anh trai nọ bỗng dưng phát bệnh đã ngã trước ông rồi. Một đêm ông định dùng súng tự tử -> có cậu chàng cong bị bố đuổi khỏi nhà nên đành phải đến ở nhờ nhà ông… Công ty sản xuất ra cái dây thừng dỏm, cô hàng xóm, anh trai bị bệnh, cậu chàng cong kia đều không ngờ rằng trong lúc vô tình, mình đã cứu một ông già khỏi cái chết. (Cứu, hay là phá đám nhỉ? Ông Ove rất bực bội vì đã không thể chết đó.)

Mỗi lần tự tử hụt là mỗi lần cuộc sống cho ông một cơ hội mới, cho ông thấy trên đời này vẫn còn nhiều chuyện khiến người ta vui vẻ và hy vọng. Có lẽ cuộc sống muốn bù đắp vì những thiếu thốn, những bất công mà ông đã gặp phải, vì đã cướp đi cha mẹ, cướp đi nhà, cướp đi con và đặc biệt là cướp đi người vợ yêu quý nhất cuộc đời ông.

Góp phần lớn nhất trong công cuộc ngăn chặn ông Ove tự tử chắc chắn là những người hàng xóm phiền phức của ông rồi. Lúc nào họ cũng có thể khiến ông bực mình đến mức gạt việc tự tử qua một bên. Phiền phức nhưng cũng rất đáng trân trọng. Họ cho ông cảm giác mình có ích trở lại, cảm giác có được một gia đình.

Đọc “Người đàn ông mang tên Ove” mà có cảm giác như mình đi qua một đời người vậy. Từ những năm tháng niên thiếu, từ những cảm xúc tình yêu, đến những đau khổ do cuộc đời mang lại. Lúc thì khiến người ta bật cười, lúc thì khiến người ta chảy nước mắt.

Yêu một người cũng giống như dọn tới một ngôi nhà. Lúc đầu ta phải lòng nó vì sự mới mẻ. Mỗi buổi sáng ta ngỡ ngàng tự hỏi liệu tất cả có thuộc về mình hay không như thể sợ ai đó sẽ đột nhiên xông vào nhà và bảo rằng đã có một sai sót nghiệm trọng và lẽ ra ta không được ở một nơi tuyệt vời như thế này.Thế rồi năm tháng trôi qua, tường nhà bắt đầu xuống màu, lớp gỗ rạn nứt dần và ta bắt đầu cảm thấy yêu ngôi nhà này bởi những khiếm khuyết của nó hơn là vì những điểm hoàn hảo. Ta thuộc tất cả mọi ngóc ngách xó xỉnh trong nhà. Ta biết làm thế nào để chìa khóa không kẹt lại trong ổ khi ngoài trời đang lạnh, tấm ván sàn nào bị võng xuống khi có người bước lên và cách mở tủ áo sao cho nó không kêu cọt kẹt.Chính những bí mật nho nhỏ ấy mới là thứ biến ngôi nhà thành một tổ ấm. 

Quyển truyện bắt đầu với sự kiện không vui chút nào, ông Ove, 59 tuổi bị cho nghỉ hưu sớm. Nơi làm ông gắn bó hơn một phần ba thế kỉ giờ đây phủi tay, đẩy ông đi. Mất việc và thêm nỗi đau mất vợ cách đó 6 tháng khiến ông suy sụp. Một ông lão cô đơn giữa thế gian, không niềm vui, không gì có thể níu kéo ông ở lại. Một hành động tất yếu sẽ xảy ra chính là ông có ý định tự tử.  Muốn chết, chán ghét cuộc sống nên Ove trở nên ít nói, khó tính và cay nghiệt. Ngay những trang đầu của tác phẩm, tôi vốn đã không có thiện cảm với nhân vật này. Một lão già khó tính, khó chịu. Những hành động nhỏ nhặt của người khác cũng khiến ông điên lên và có những những động đáng ghét. 

Ông lão khó tính ấy chuẩn bị cái chết cho mình thật chu đáo. Nhưng nực cười là khi ông bắt đầu thực hiện ý định thì luôn có một sự việc gì đó bất thình lình ập đến khiến ông phải tạm gác lại “thôi để mai”. Qua những lần ấy, Ove đã bộc lộ ra những bản chất thật của mình. Tôi không còn thấy ghét ông nữa. Tấm màn và vỏ ốc bên ngoài được mở ra, Ove hiện lên với những nét đẹp tâm hồn đáng ngưỡng mộ. Cuốn sách đã đưa chúng ta đến với tình yêu thương giữa những người trong gia đình, bạn bè, hàng xóm láng giềng,..v..v. Chính những mối quan hệ ấy đã níu giữ ông lão Ove lại thế gian này. Đọc cuốn sách, bạn sẽ suy ngẫm mãi không thôi. Ta tự rút ra cách sống cho mình từ những hành động và việc làm của Ove.

Một cuốn sách kì dị, hài hước và tràn đầy cảm hứng! Cuốn sách này tiếp cận chủ đề mất mát và tự tử, là chủ đề còn khá nhạy cảm đối với các bạn đọc. Tuy vậy, "Người đàn ông mang tên Ove" không xoáy sâu vào khía cạnh tiêu cực của vấn đề tự tử mà có một cách tiếp cận hoàn toàn khác! Nhân vật chính Ove là một con người kì lạ, oái oăm nhưng lại vô cùng thông minh. Suốt cuộc đời kì dị của ông, tưởng chừng ông sẽ chẳng gặp được một ai có thể hiểu mình và chịu đựng mình - cho đến khi bà vợ ông xuất hiện. Việc mất đi người vợ của mình là một điều quá sức chịu đựng đối với Ove nên ông đã muốn ra đi theo bà! Ông tìm đủ mọi cách để kết liễu bản thân, nhưng hết lần này tới lần khác phải thở dài "tạm gác" vì có một công việc gì đấy cần tới sự trợ giúp của ông. 

Những công việc này đều liên quan tới những con người mà ông mới gặp, ví dụ như những người hàng xóm mà ban đầu ông cho là vô cùng phiền toái, nhưng sau này hóa ra lại vô cùng tốt bụng và cảm thông. Với cách kể xen giữa quá khứ và hiện tại, một chương truyện không quá dài hay quá ngắn, đây quả thực là một cuốn sách dễ đọc, dễ tiếp cận mặc cho chủ đề "khó nhằn". Mình rất thích cách nội dung cuốn sách được mở rộng sau mỗi chương truyện, có cả những phần kịch tính đọc rất hồi hộp. Đọc xong cuốn sách này, mình đã cảm thấy vui vẻ hơn rất nhiều! 

Đây là cuốn sách mình đã tình cờ mua vì thấy cái bìa dễ thương nhưng không ngờ là nó lại hay đến thế. Ove là người đàn ông 59 tuổi, ông đã nghỉ hưu, ông là người nguyên tắc, cứng đầu và đặc biệt là ông mù công nghệ. Mở đầu câu chuyện là ngày ông bị cho nghỉ hưu không còn gì để làm, ông cảm thấy giá trị của mình đối với cuộc sống đã là không còn, cuối cùng ông quyết định tự tử. Tuy nhiên, nhiều lần tự tử để kết thúc cuộc đời của mình thì cũng có một việc gì đấy từ những người hàng xóm xen vào, ngăn cản không cho ông thực hiện ý đồ của mình. Qua đó quá khứ của ông cũng dần được hé lộ. Ove thuộc kiểu người đàn ông thế hệ trước, người có nguyên tắc riêng của họ, quen sống trong quá khứ đến mức họ luôn thấy lạc lõng trong hiện tại. Nhưng bằng sự thấu hiểu, cảm thông chia sẻ từ những người hàng xóm chúng ta dần thấy được con người thật của ông, từ sâu tận trong tim vẫn là một người ấm áp. Đây là một câu chuyện đời thường  nói về tình yêu, tình hàng xóm láng giềng, sự chính trực của một con người và giá trị làm nên con người đó. Rất hay nên các bạn hãy đọc để cảm nhận hết.