Mười người da đen nhỏ ( Tựa mới: Và rồi chẳng còn ai) Reviews

Đây là cuốn sách thứ hai của Sherman Alexie mà tôi thích đọc trong vài tháng vừa qua. Vì Ten Little Indians là một tuyển tập truyện ngắn, thật đáng tiếc là Goodreads không cho phép đánh giá từng truyện riêng lẻ. Tuyển tập này có một vài truyện ngắn được chấm hai sao, phần lớn là ba và bốn sao, và một vài truyện năm sao.

Tôi thường so sánh và đối chiếu cuốn sách này với tác phẩm của nhà văn truyện ngắn Canada Alice Munro và cuốn Interpreters of Maladies của Jhumpa Lahiri. Trong khi Alice Munro mô tả cuộc sống ở Canada cho độc giả bên ngoài, thì Alexie và Lazaro miêu tả trải nghiệm xa lạ khi sống ở nước Mỹ thế kỷ 21. Điều này thật sự hấp dẫn với tôi. Còn Jhumpa Lahiri dường như khao khát một nước Mỹ bao dung hơn, trong khi Alexie có vẻ bối rối và tổn thương khi sống ở nước Mỹ thế kỷ 21.

Câu chuyện tôi yêu thích trong cuốn sách này kể về một người đàn ông tự ý thức, cười trước sự mỉa mai của việc là một người Mỹ bản địa bị buộc phải sống trong một thế giới đã bị lấy đi của anh ta.

Hai hình ảnh từ truyện này sẽ còn đọng lại trong đầu tôi nhiều năm. Một là, một người đàn ông Mỹ bản địa lớn tuổi dạy một cô bé Mỹ bản địa: khi giáo viên da trắng của cô kể về Columbus khám phá ra châu Mỹ, cô bé hãy nhảy lên lưng giáo viên và hét: “Tôi là Columbus và tôi đang khám phá ra cô.” Thật là một hình ảnh tuyệt vời thể hiện một góc nhìn khác về Columbus. Hai là, một người đàn ông suy ngẫm về lý do tại sao anh ta thấy hài hước trong mọi thứ. Anh so sánh nỗi đau và sự hài hước của người Mỹ bản địa với nỗi đau và hài hước của người Do Thái. Anh nói: “Có lẽ việc là hậu duệ của những người sống sót sau Holocaust đã mài giũa khả năng hài hước như một cách để đối phó với những nỗi đau sâu sắc nhất.”

Tác giả này thật sự đáng đọc.

Hòn đảo trong truyện giống như một không gian thí nghiệm, nơi mọi nhân vật bị tách khỏi thế giới bên ngoài. Toàn bộ diễn biến và tâm lý được miêu tả khá rõ rệt.

Nhịp truyện đi từ chậm đến căng. Ban đầu, mọi người giữ vẻ bình tĩnh. Nhưng chỉ cần một cái chết xuất hiện, không khí đổi hẳn. Sự nghi ngờ lan ra rất nhanh. Ai cũng có tội và ai cũng có lý do để sợ. 

Bài đồng dao đóng vai trò như một khung cố định. Mỗi cái chết khớp với một câu. Điều này tạo cảm giác vừa logic vừa lạnh lẽo. Người đọc biết chuyện sẽ tiếp tục, nhưng không đoán được cách nó xảy ra. Đây là điểm khiến tác phẩm giữ được sự căng thẳng đến cuối cùng.

Khi nhìn tổng thể thì không chi tiết nào thừa. Không nhân vật nào bị bỏ quên.

Mạch truyện được xây dựng quá chặt, từng chương đều đẩy căng thẳng lên một chút.

Cách Agatha Christie dẫn dắt câu chuyện thật sự đỉnh: đơn giản nhưng hiệu quả, không thừa một chi tiết nào.  Mỗi cái chết đều khiến không khí đặc quánh lại, mỗi đoạn đối thoại đều khiến mình phải suy nghĩ xem ai đang nói thật, ai đang che giấu điều gì. 

Tác giả chơi 1 trò chơi tâm lý khiến cho người đọc bị cuốn vào, đến khi nhận ra thì đã quá muộn,  mình chỉ còn biết đọc tiếp cho đến trang cuối cùng.

Không hổ danh là tác phẩm bán chạy nhất của nữ hoàng trinh thám.

Điều mình thích nhất là cách miêu tả tâm lý nhân vật kiểu như sự tỉnh táo trượt dần từng chút một, sự nghi ngờ, sợ hãi và ám ảnh tội lỗi bắt đầu ăn mòn từng người. 

Chemistry giữa Vera và Philip là điểm sáng. Ngoài ra thì nhân vật ấn tượng nhất là thẩm phán và vị bác sỹ. Các nhân vật còn lại thì cũng ổn... nhưng những người kém chiều sâu đã bị giết từ sớm rồi. Nên còn lại mạch truyện đọc cuốn lắm, rất vào thẳng vấn đề, không bị rườm rà. Càng đọc càng cảm thấy u tối. Mọi thứ được diễn giải khá chi tiết và hợp lý ở đoạn kết...

CÓ SPOIL

Một quyển sách trinh thám hoàn hảo đối với mình nhưng nếu bạn thích 1 tác phẩm kiểu có thám tử diễn giải từ đầu đến cuối và kết thúc thì kẻ thủ ác đối mặt với pháp luật thì sẽ không thấy điều đó ở quyển này. 

Chung quy vẫn rất đáng đọc đối với fan trinh thám nói chung và những người yêu thích các tác phẩm cổ điển.

Khi bắt đầu đọc Và rồi chẳng còn ai, mình thật sự mong chờ một bầu không khí quái dị hơn, kiểu khiến mình phải rùng mình ấy.

Bối cảnh hòn đảo cô lập, bài đồng dao rồi mười người lần lượt chết... Nhưng khi đọc, mình lại thấy… cũng bình thường. Christie chọn cách kể rất tiết chế, thậm chí có phần nhẹ nhàng so với kỳ vọng ban đầu của mình.

Nhưng cũng phải công nhận nó là nguồn cảm hứng nền cho vô số tác phẩm kinh dị, trinh thám sau này. Những motip kiểu như “nhóm người bị nhốt chung”, “kẻ giết người ẩn trong số họ”, “từng người chết theo một quy luật bí ẩn”… chắc cũng từ đây mà ra

Nỗi sợ lớn nhất của họ không phải cái chết, mà là sự thật bị phơi bày. Các nhân vật được đặt vào một không gian kín, tước đi mọi lối thoát, và để họ tự bộc lộ bản chất. 

Có người hoảng loạn, có người cố giữ bình tĩnh

có người tìm cách đổ lỗi

có người đối diện với tội lỗi của mình.

Đọc xong, tôi cứ nghĩ mãi về cách con người đối diện với quá khứ của chính mình. Rằng đôi khi, sự trừng phạt khắc nghiệt nhất không đến từ người khác, mà đến từ chính lương tâm. 

Chung quy thì mạch truyện khá cuốn, tôi thấy đây là 1 trong những tác phẩm hay nhất của Christie, ban đầu cứ nghĩ đây sẽ khá ghê rợn nhưng không, có điều so với 1 vài tác phẩm khác nó sẽ li kì và kịch tính hơn. 

Tôi đặc biệt thích cái kết, có thể nói là nó bao gọn trọn vẹn mọi thứ. Tôi nghĩ tôi sẽ gom được nhiều chi tiết hơn nếu đọc lại nó lần thứ 2. 

(Review spoil nhẹ) 

Và rồi chẳng còn ai là kiểu truyện mà tưởng mình biết nó sẽ đi về đâu, nhưng càng đọc càng nhận ra mình chẳng đoán được gì.

Câu chuyện bắt đầu khá chậm: mười người xa lạ được mời đến một hòn đảo biệt lập, mỗi người mang theo một bí mật mà họ không muốn nhắc đến. Không khí ban đầu giống như một buổi tụ họp kỳ lạ, mọi thứ diễn ra từ tốn, thậm chí có phần bình lặng. Nhưng chính sự bình lặng đó lại là lớp sương mỏng che đi cơn bão đang chờ bùng lên.

Từ khoảnh khắc bản thu âm vang lên để tố cáo từng người về tội lỗi trong quá khứ, mạch truyện bắt đầu tăng tốc. Những cái chết xuất hiện theo một trình tự kỳ quái, phản chiếu 1 bài đồng dao trẻ con kèm một chi tiết vừa rùng rợn vừa ám ảnh. Không khí nghi ngờ lan ra như sương mù, và người đọc bị cuốn vào cảm giác nghi ngờ tất cả những nhân vật trong truyện, không thể tin ai được.

Đây là một trong những tác phẩm hiếm hoi mà khiến tôi đọc liền một mạch 

Đây là một tuyển tập 9 truyện ngắn, tất cả đều xoay quanh một thành viên hiện đại của bộ tộc Spokane (câu chuyện thứ mười chính là tác giả). Tựa đề ám chỉ bài đồng dao xúc phạm về nạn diệt chủng người Mỹ bản địa. Truyện ngắn yêu thích của tôi là “What You Pawn I Will Redeem”, kể về một người vô gia cư cố gắng kiếm đủ tiền để mua lại trang phục lễ hội bị đánh cắp của bà mình. Còn về truyện ngắn ít thích nhất, thì có tới năm truyện đồng hạng, chủ yếu vì chủ đề quá tập trung vào tính dục (hai truyện mang tính Oedipal rõ rệt. Tại sao lại hai?). Chúng phần lớn thiếu cốt truyện và đôi khi khó chịu (hoặc có thể tôi chỉ quá khắt khe và đổ lỗi cho tác giả). Lối viết quá thẳng thắn, kết hợp nhiều chiêu trò hài rẻ tiền nhằm gây sốc, và điều này trở nên nhàm chán.

Những câu trích dẫn yêu thích:

·        “Người da trắng nhìn Grand Canyon, thác Niagara, trăng tròn, trẻ sơ sinh và người Mỹ bản địa với cùng một sự sến súa ngớ ngẩn.”

·        “Tôi không muốn tóc dài, tôi không muốn tóc ngắn, tôi không muốn có tóc, và tôi không muốn là con gái hay con trai, tôi muốn là một chiếc lá vàng và cam mà một đứa trẻ nhặt lên và dán vào sổ lưu niệm của nó.”

·        “Có thể Sharon và tôi chưa từng yêu nhau đủ sâu, nhưng con cái chúng tôi thông minh, tài năng và tỉnh táo. Chúng kiếm ít tiền hơn chúng tôi, còn chúng tôi kiếm ít hơn cha mẹ mình. Chúng tôi đang đi ngược trên bản đồ giai cấp xã hội! Thật vinh quang!”

Đây là một trải nghiệm đọc bất ngờ. Quyết định chọn đọc bởi câu lạc bộ sách của tôi. Tuyển tập chủ yếu gồm những truyện ngắn hấp dẫn về những trải nghiệm hiện đại của các thành viên thuộc bộ tộc người Mỹ bản địa Spokane. Đôi lúc cảm xúc, sâu sắc và đầy xúc động; đôi lúc hài hước và hơi gợi tình. Sách bao trùm nhiều chủ đề: từ gia đình, định mệnh, đến phân biệt chủng tộc và sức khỏe tinh thần. Tôi cảm thấy tác giả có một lối viết mượt mà, khiến cuốn sách trở nên thật “cuốn hút”, dễ đọc hơn nhiều so với vẻ ngoài.

Điều tôi muốn góp ý duy nhất, mà không quá chặt chẽ, là mặc dù nhiều truyện nhấn mạnh về người Mỹ bản địa, nhưng một số truyện hoàn toàn có thể áp dụng cho bất kỳ ai thuộc dân tộc khác. Trừ khi đây là một điểm mà tôi chưa nhận ra. Dù sao, cuốn sách chắc chắn đáng để đọc. Nếu có thể, tôi sẽ cho nó 3,5 sao thay vì 3, nhưng ứng dụng Goodreads không cho phép làm điều đó.

Đây là tuyển tập truyện ngắn thứ ba của Sherman Alexie mà tôi đọc (trước đó là The Lone Ranger and Tonto Fistfight in Heaven và The Toughest Indian in the World). Nếu bạn từng đọc các tác phẩm của ông, bạn sẽ biết mình sẽ nhận được gì: văn phong xuất sắc, đề cập đến bản sắc, văn hóa người Mỹ bản địa và những khó khăn họ phải trải qua. Mặc dù các truyện xoay quanh những chủ đề tương tự, tôi luôn thấy các nhân vật của Alexie rất riêng biệt và độc đáo (ngoại trừ sự ám ảnh với bóng rổ). Ten Little Indians cũng không khác gì.

Chúng ta được thưởng thức những câu văn tuyệt vời trong các truyện kể về một sinh viên đại học tìm thấy một tập thơ khiến cô phải truy tìm tác giả; một phụ nữ trung niên vật lộn với cuộc sống sau khi trải qua một vụ đánh bom khủng bố; một nhân viên bán hàng có cuộc trò chuyện tác động lớn đến đời anh với tài xế taxi người Ethiopia; và một người vô gia cư tìm cách mua lại đồ lễ tộc bị đánh cắp của bà mình từ cửa hàng cầm đồ (truyện tôi yêu thích nhất What You Pawn I Will Redeem), chỉ là vài ví dụ trong số những truyện thú vị.

Trong một vài truyện, tôi cảm thấy Alexie xây dựng câu chuyện chủ yếu để bày tỏ quan điểm cá nhân (The Life and Times of Estelle Walks Above là truyện tôi ít thích nhất). Nhưng nhìn chung, đây là một tuyển tập chắc chắn và đáng đọc. Tôi khuyến nghị.

Rất hiếm khi một tác giả đạt được thành tích “.500+” trong các tuyển tập như thế này, nhưng hầu hết các truyện ở đây đều đứng vững trên giá trị riêng của chúng và xứng đáng được nổi bật trên tạp chí. Những truyện xuất sắc nhất bao gồm: Lawyer's League, Can I Get a Witness?, Flight Patterns, và What Ever Happened to Frank Snake Church?

Viết ngay sau tác động của sự kiện 9/11, việc tập trung vào chủ đề khủng bố và các tòa tháp có vẻ hơi lỗi thời, nhưng các chủ đề khác (nỗi đau, tình cảm gia đình, thất bại với ý tốt, quyền lực xã hội gắn với danh tính) thì mang tính vượt thời gian.

Đây là một cuốn sách mà tôi muốn có năm bản để tặng ngay cho bạn bè. Cũng phải thừa nhận rằng Amy đã đọc truyện đầu tiên cho tôi khi chúng tôi đi qua Yukon, và nếu không có cô ấy, tôi chắc sẽ không bao giờ động đến cuốn sách này.