Mùa Hè Không Tên Reviews

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ, mùa hè gắn với những tiếng ve râm ran, hoa phượng. Đặc biệt, đối với tuổi học trò, mùa hè là mùa chia tay, dù chỉ là trong 3 tháng hè rồi tựu trường gặp lại. Nhưng nếu là mùa hè cuối cấp thì chưa chắc đã gặp được nhau. Có người chuyển trường hoặc là vì lý do nào đó mà không thể tiếp tục đến trường. Bởi vậy, mùa hè gắn với những hồi ức đầy xao xuyến đối với những ai từng cắp sách đến trường.

“Bản thân tôi cũng vậy, viết về thanh thiếu niên, viết về tuổi thơ nên thường gắn với mùa hè là lẽ đương nhiên. Tôi ngưỡng mộ nhiều loài hoa nhưng vẫn yêu thích nhất là hoa phượng vì hoa phượng khiến tôi xao xuyến. Bây giờ đi đến bất cứ thành phố nào, tôi cũng dáo dác tìm xem con đường nào có nhiều hoa phượng nhất. Và khi nhìn được rồi, tôi sẽ tìm cách để đi trên con đường đó mặc dù có thể con đường đó khiến đường về nhà xa hơn rất nhiều”.

Có lẽ mùa hè của tôi đã thật trọn vẹn cùng với mùa hè của tác giả. Đó là một "mùa hè không tên" nhưng lại in hằn trong kí ức của mỗi bạn đọc. Câu chuyện về nhân vật Khang cùng với những người bạn của mình đã giúp chúng ta trở về tuổi thơ lần nữa . Đó là một mùa hè nhẹ nhàng, dịu dàng và có chút bỡ ngỡ bởi sự rung động mới lớn, bởi cô bạn hàng xóm đáng yêu. Hóa thân vào nhân vật Khang qua trang văn của Nguyễn Nhật Ánh khiến ta đắm chìm vào một thế giới bình yên và ngập tràn cảm xúc.

Một màu hè tưởng chừng không mấy đặc biệt ấy, lại mở ra những điều mà cả về sau này chính Khang cũng không thể quên được. Tất cả câu chuyện, nhân vật, hành động, đều xoay quanh làng Đo Đo bé xíu. Ngôi làng chắc hẳn đã quá quen thuộc với bạn đọc của bác Ánh, ngôi làng quê hương. Bác Ánh từng tâm sự rằng: “Tôi rất thích viết về tuổi thơ ở ngôi làng tuổi nhỏ của mình. Tôi biết nhiều nhà văn, nhà thơ trên thế giới cũng luôn muốn viết mãi về quê hương mình, như một sự ám ảnh”. Tuy nhiên mỗi tác phẩm, mỗi câu chuyện trong sách chưa hẳn đã là nhân vật thật sự ngoài đời, và "Mùa hè không tên" cũng vậy. Là những mảng hồi ức tuổi thơ được tác giả góp nhặt, đưa độc giả một chuyến vi vu về tuổi thơ. Nếu bạn đã từng sinh ra và lớn lên ở vùng quê, gắn liền cuộc sống với con đường đất, những trò chơi tuổi thơ thì đọc vài trang đầu thôi cũng đủ để bạn hồi niệm về quãng thời gian ấy.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh thừa nhận, ông viết "Mùa hè không tên" vì bị ám ảnh bởi thời gian và tuổi thơ. Ông bảo, khi đã lớn, đã trưởng thành thì không còn lối quay về tuổi thơ. “Mỗi lần nghiệm về thời thơ ấu, nghĩ đến những kỷ niệm vui vẻ, rung động của thời tuổi nhỏ, tôi vẫn cảm thấy tiếc nuối lắm. Tác phẩm này cũng xuất phát từ điều đó. Sự ám ảnh về nỗi tiếc nuối về tuổi thơ, về làng quê, qua đó muốn nói lên điều lớn hơn là nỗi ám ảnh về thời gian”, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh bày tỏ.

"Mùa hè không tên" được nhà văn Nguyễn Nhật Ánh kết thúc vào ngày 3/7/2023, nhưng có một điều thú vị là tác phẩm vẫn chưa thực sự kết thúc ở đó. Tại phần Phụ lục, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đã sáng tác thêm phần Những năm sau, hé lộ thêm quãng đời sau này của các nhân vật.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh lý giải: “Ban đầu, tôi nghĩ là kết thúc ở đó được rồi, dừng lại mãi mãi ở buổi chiều nhân vật tôi buồn bã rời làng mười lăm năm về trước. Dừng lại ở ngày 3/7 thấy cũng trọn vẹn rồi nhưng lại cảm thấy còn thiếu gì đó. Đọc lại, thấy lòng vẫn muốn nói thêm, vì lẽ đó mà có thêm đoạn sau”.

Cái mùa hè định mệnh khi khép lại bậc tiểu học, mùa hè cuối cùng của nhà văn ở ngôi làng Đo Đo yêu dấu đã đọng lại vĩnh viễn trong tâm trí ông.

Bởi vậy, khi kết thúc câu chuyện, ông vẫn nắm níu với vài phụ lục. Để kể cho người ta nghe thêm về cái kết bỏ lửng.

Mặc dù, sự "kéo dài" này có thể phá vỡ cảm xúc. Nhưng có lẽ nhiều người sẽ đồng cảm với Nguyễn Nhật Ánh.

Bởi ký ức thời thơ ấu luôn đậm sâu. Và khi ở một độ tuổi nào đó, người ta thường khao khát tìm về ký ức, tìm về những con người cũ để có thể "tua" lại những ngày thơ mộng. Để lần nữa nâng niu những cảm xúc trong veo của ngày nào...

Làng Đo Đo hiền hòa vậy nhưng cũng là một thế giới thu nhỏ. Cũng có đầy hỉ, ố, ái, nộ.

Nhưng qua ánh nhìn trong veo của bọn trẻ, biến cố nào cũng có thể vượt qua bằng sự sẻ chia, bằng tình làng nghĩa xóm.

Ai cũng có thể có vết thương trong lòng nhưng nếu biết đối đãi bằng lòng nhân thì những sự cố xảy ra trong đời sẽ giúp ta trưởng thành.

Như những đứa trẻ ở làng Đo Đo, đã dùng tình bạn đầy trong sáng của mình để nương nhau vượt qua gai góc.

Mùa hè đó có gì đặc biệt mà nhà văn phải đau đáu như thế? Đó là những ký ức đẹp đẽ và cả những nỗi buồn ở ngôi làng Đo Đo hiền hòa quê ông.

Một quãng trời tiểu học của những đưa trẻ như Khang, Nhàn, Hội, Túc, Tí, Đính, Chỉnh...

Như một cuốn phim quay chậm với những câu chuyện vụn vặt hằng ngày. Cứ thế, từng mảnh đời trong ngôi làng ấy hiện lên qua góc nhìn của bọn trẻ.

Chuyện người lớn vì sao bỏ đi để con Nhàn thui thủi như trẻ mồ côi. Rồi thằng Túc vì trả nợ cho người mẹ bài bạc phải qua nhà thằng Đính làm sai vặt, từ đó phát hiện bí mật "động trời".

Cái thằng Chỉnh con nhà giàu chuyên lấy tivi, đồ chơi ra "khè" mấy đứa hàng xóm rồi một ngày lâm vào cảnh khốn cùng...

Khang thương con Nhàn phải sống với bà ngoại khi ba mẹ nó lần lượt bỏ làng ra đi. Nó vừa giận vừa thương thằng Túc nhà nghèo phải bắt trộm gà của nó để nấu cháo cho ba nó ăn lúc bạo bệnh. Nó rủ cả đám bạn sang nhà an ủi thằng Chỉnh, khi bố của thằng bạn con nhà giàu này đi tù. Nó cũng đã biết đặt ra những câu hỏi ưu tư trước tuổi: "Sao người lớn làm điều gì cũng không nghĩ đến trẻ con hả cậu? Nếu nghĩ đến, có lẽ họ sẽ không làm những chuyện sai trái". Hay nó cũng đã kịp nhận ra, "thương một ai đó có lẽ dễ hơn ghét một ai đó", khi được cô giáo ra đề bài tập làm văn.

Và có lẽ sau một mùa hè đầy ắp những niềm vui, nỗi buồn đầu đời mà nó kịp trải nghiệm để lưu lại trong một ngăn kéo của ký ức, nó chỉ khao khát "không muốn bụi bặm cuộc đời làm cay mắt tôi".

Độc giả có thể bắt gặp trong "Mùa hè không tên" vô số chất liệu quen thuộc đã xuất hiện trong các truyện dài trước của Nguyễn Nhật Ánh. Nhưng tác giả cũng luôn biết cách để "làm mới" qua những chi tiết đắt giá, thậm chí là trở thành nguyên bản bằng thứ cảm xúc thuần khiết ở những đứa trẻ con, bằng cách khơi gợi lòng tốt và sự vị tha ở nhân vật người lớn. Bằng sự cộng hưởng của hai mạch cảm xúc đẹp đẽ đó dành cho nhân vật, Nguyễn Nhật Ánh lan tỏa sự tử tế và cảm xúc hướng thượng, hướng đến những điều đẹp đẽ qua những trang sách bền bỉ suốt hơn 30 năm.

Nếu thế giới của những đứa trẻ con như thằng Khang, con Nhàn, thằng Túc, con Hội, thằng Đính, thẳng Chỉnh đầy ắp những cảm xúc trong trẻo, vô tư lự thì thế giới của người lớn mang nhiều nỗi muộn phiền, ưu tư thậm chí là mắc sai lầm gây tổn thương đến những đứa con của họ. Hai thế giới diễn ra song song, nhưng thi thoảng cũng chạm vào nhau, đủ để trái tim non nớt của thằng Khang nhận ra và đập những nhịp khác thường, dù không nó không biết phải gọi tên cảm xúc ấy như thế nào.

"Đó là mùa hè thật đặc biệt với tôi. Sau mùa hè đó, cuộc sống của tôi đã thay đổi mãi mãi".

Ở đó có những địa danh quen thuộc đã không biết bao lần xuất hiện trong trang sách của Nguyễn Nhật Ánh như làng Đo Đo, làng Cẩm Lũ, Quán Gò hay Hàng phượng đỏ chói chang trước sân chùa Tịnh Độ, trường tiểu học mùa hè buồn hiu vì vắng bọn học trò nô đùa chạy nhảy và la hét trong sân.

Đó cũng là nơi là thằng Khang băn khoăn với thứ cảm xúc "lưỡng nan" đầu đời không biết trả lời nên đành hỏi con Nhàn, cô bạn hàng xóm thời niên thiếu: "Sao đi học thì tao thích chóng đến nghỉ hè mà khi nghỉ hè thì tao lại mong được đi học lại hở mày?"

Chỉ cần vài câu văn ngắn, nhà văn của tuổi thơ đã mời gọi độc giả quay trở về với một khí quyển văn chương quen thuộc của riêng tác giả. Thứ khí quyển văn chương ấy, hay cái làng quê đơn sơ mà giàu tình nghĩa ấy đã được nhà văn tạo dựng trong suốt hơn 30 năm qua mà vẫn chinh phục được độc giả qua vài thế hệ.

"Bây giờ thì tôi đã biết/Thời gian lăn bánh mất rồi/Chim bay về phía xa xôi/Trang sách níu ngày thơ dại".

Ký ức và hoài niệm - hai nguồn mạch cảm xúc trong những truyện dài của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh một lần nữa lại được nâng niu như một báu vật trong sách mới ra mắt - Mùa Hè Không Tên. "Mỗi lần đầu óc tôi quay ngược về thời kỳ đó, tôi luôn thấy lòng đầy xáo trộn. Nó đã khắc lên số phận của tôi những dấu vết không thể phai mờ - như vết chàm mà con người ta phải mang theo cho đến tận cuối đời" (trích sách).

Tác phẩm mở ra với mảng ký ức tươi nguyên như vừa mới hôm qua của Khang, nhân vật chính xưng "tôi", đưa độc giả trở về quá khứ để được nhìn cậu bé của tuổi niên thiếu ấy được "tắm" lại một lần nữa trong một dòng suối tuổi thơ của cậu.