Xem thêm

Phải nói là mình khá thích cuốn sách này, bởi lịch sử vốn là một môn không dễ học đối với mình. Gombrich viết với mục đích giúp trẻ em dễ hiểu, nhưng mình thực sự thấy văn phong của ông rất gần gũi, dễ tiếp cận và dễ chịu.

Mình mất khá nhiều thời gian mới đọc xong cuốn sách, nhưng không phải vì mình không thích nó. Đọc bằng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ lúc nào cũng khó hơn một chút, mà cuốn này cũng không phải kiểu sách dễ đọc đến mức có thể ngốn hết trong một lần ngồi. Dù được viết cho trẻ em, đây vẫn là cuốn sách đòi hỏi bạn phải tập trung và suy ngẫm trong lúc đọc.

Tuy nhiên, có một điều khiến mình khá băn khoăn: trọng tâm của tác giả - hay đúng hơn, gần như toàn bộ nội dung - đều xoay quanh Tây Âu. Mình biết ông là người Áo, từng sống ở Anh, và cuốn sách đã được viết từ rất lâu rồi, nhưng mình vẫn cảm thấy một số quốc gia đã bị bỏ quên.

Là người Ba Lan, mình thực sự trăn trở khi cuốn sách không hề đề cập đến những đóng góp của Ba Lan đối với châu Âu, đặc biệt là trong cả hai cuộc Thế chiến. Bên cạnh đó, mình cũng có cảm giác Mỹ bị bỏ qua phần nào. Ý mình là, chỉ nhắc đến Nội chiến Mỹ bằng vài dòng thôi sao? Sự kiện này thậm chí còn không có hẳn một chương riêng. Điều đó khiến mình khá khó chịu, bởi đây là một trong những sự kiện quan trọng nhất đối với thế giới trong 200 năm qua.

Dẫu vậy, mình vẫn rất thích cuốn sách này và sẵn sàng giới thiệu nó cho bất kỳ ai muốn nhìn lịch sử từ một góc độ khác, hoặc những người — giống như mình — khá yếu khoản ghi nhớ vô số mốc thời gian, tên các vị vua, hoàng hậu và đủ loại vùng đất.

Gombrich đã viết nên một câu chuyện tuyệt vời, gần như có thể đọc như một câu chuyện cổ tích. Phong cách viết đầy mê hoặc của ông khiến mình đôi lúc quên mất rằng tất cả những sự kiện được kể lại đều thực sự đã xảy ra. Đây chính là nghệ thuật kể chuyện ở mức xuất sắc nhất.

Giọng văn của cuốn sách có thể hơi ngây thơ và mang tính giáo huấn, nhưng tác giả truyền tải những điều đó một cách tinh tế đến mức người đọc gần như không nhận ra. Và theo một cách nào đó, điều này thực sự cần thiết đối với một cuốn sách chủ yếu hướng đến trẻ em và được viết riêng cho các em.

Dù vậy, mình không nghĩ rằng việc đã khá lớn tuổi - thậm chí là một bà già cực kỳ cực kỳ già so với độc giả nhí - khiến mình thích cuốn sách này ít hơn. Nội dung không quá chi tiết, nhưng ngay từ nhan đề Lược sử thế giới, có thể thấy mục đích của tác giả vốn đã khác. Cuốn sách thực sự ngắn gọn, cô đọng, nhưng vẫn bao quát những điều có thể được xem là quan trọng đối với trẻ em lớn lên ở châu Âu.

Chắc chắn rất đáng để dành thời gian đọc. Đặc biệt, nếu bạn đã quên những kiến thức lịch sử thế giới cơ bản, thì đây là lúc thích hợp để ôn lại chúng đấy!

Cuốn sách này mang đậm dấu ấn của thời đại và tác giả, với mục đích dạy lịch sử cho trẻ em. Tuy nhiên, nó còn thiếu sót rất nhiều. Thay vì mang tên Lược sử thế giới, có lẽ cuốn sách nên được gọi là Lược sử châu Âu, bởi đây mới là khu vực được tập trung khai thác nhiều nhất.

Cách kể chuyện khiến mình liên tưởng đến những cuốn sách giáo khoa lịch sử ở trường: lướt qua các cuộc diệt chủng và chủ nghĩa thực dân trong quá khứ bằng cách né tránh chủ đề hoặc nói rằng những sự kiện ấy quá khủng khiếp để viết ra. Trong khi đó, chiến tranh, tham nhũng và những bước tiến đạt được nhờ chúng lại được tô vẽ như những điều đáng ca ngợi. Xuyên suốt lịch sử là những nhà lãnh đạo và nhân vật vĩ đại.

Có lẽ, trong một cuốn sách ngắn dành cho trẻ em, việc nói ra toàn bộ sự thật và bao quát những sự kiện rộng lớn hơn sẽ là quá sức. Nhưng liệu làm như vậy có còn khiến câu chuyện hấp dẫn nữa không?

Mình nghĩ cuốn sách có thể hữu ích như một bước khởi đầu để độc giả tìm hiểu sâu hơn về lịch sử. Tuy nhiên, nếu chỉ đọc riêng cuốn này thì vẫn còn rất nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, và nội dung của nó cũng có nhiều vấn đề, không còn phù hợp với thời đại ngày nay ở nhiều khía cạnh.