Lược Sử Thế Giới Reviews

1. Ai Cập (lịch sử bắt đầu từ năm 3100 trước Công nguyên, vua Menes, chữ Ai Cập, giấy (paper) từ lau sậy (papyrus)…)

2. Có 7 ngày trong tuần dựa trên việc quan sát các hành tinh (mặt trời, mặt trăng, sao mộc…) ~> xuất hiện từ vùng Lưỡng Hà, Babylon

3. Tôn giáo (Thiên Chúa, Do Thái, Phật Giáo…)

4. Chữ Latinh 26 ký tự xuất phát từ những thương nhân người Phoenicia Tyre – Sidon, gần Jerusalem

5. Các sử ca, anh hùng ca Hy Lạp

6. Ba Tư đánh Hy Lạp, Hy Lạp tấn công Ba Tư…

7. Marathon (đã biết câu chuyện này nhưng lần này đọc kỹ hơn về trận đánh mới thấy ý nghĩa)

8. Spartan: những người Sparta phải chịu sự rèn dũa khắc khổ từ nhỏ (hồi đó đăng ký thi Spartan cho vui mà ko hiểu ý nghĩa sâu xa)

9. Olympic

10. Đức Phật

11. Khổng Tử

12. Cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất: con đường chinh phạt nửa thế giới của Alexander đại đế

13. Người La Mã

14. Tần Thủy Hoàng

15. Võ sĩ giác đấu xuất phát từ văn hoá lễ hội của người La Mã

16. Caesar, tiếng Latinh, tháng 7 (lịch 12 tháng)

17. Bộ tộc German (Đức)

18. Jesus Christ

19. Năm Công nguyên: Công Nguyên hay Kỷ nguyên Công lịch tính từ khi Chúa Giêsu được sinh ra, không có năm 0 Công nguyên

20. Bể tắm công cộng Roman bath, hệ thống dẫn nước phức tạp (đã tới Roman bath ở Bath – England)

21. Colosseum

22. Dấu tích La Mã khắp Châu Âu

23. Ả Rập và chữ số 12

24. Hồi Giáo

25. Hiệp sĩ & lâu đài (từng mơ ước đi EU thăm các lâu đài xem hình ảnh kỵ sĩ quý tộc công nương…)

26. Thành Cát Tư Hãn (google ra bài dài hơn cả câu chuyện về Alexander đại đế, từng nghe danh nhưng chưa một lần tìm hiểu, ko ngờ thành tựu của ông quá lớn), bí mật nơi chôn cất chưa bị phá vỡ

27. Florence, Renaissance

28. Leo Da Vinci (được biết ông giỏi hơn những gì tôi từng biết)

30. Năm 1500 Hiệp sĩ hết thời (hết thời kỳ phục hưng)

31. Trung Hoa (họ thực sự giỏi, sáng tạo ra chữ viết, kỹ thuật in khắc gỗ, chế tạo la bàn, làm pháo hoa (thuốc súng) trước những phát minh từ Châu Âu; việc chiếm đánh các nước để mở rộng bờ cõi là nhiệm vụ của nhà vua cũng như các hoàng đế

29. Raffaello Sanzio da Urbino (biết đến ông từ cuốn Roma tình ơi)

32. Napoleon chinh phục khắp Châu Âu

33. Thế kỷ 17: máy móc (trước đó là các phát hiện của Galileo về toán học)

34. Nga, Nhật

35. Chiến tranh thế giới I, II

Vì đang sống giữa thế giới ảnh hưởng bởi virus corona, tôi chờ đọc nhưng không thấy tác giả đề cập đến những lần đại dịch ~> Tìm hiểu thêm về các đại dịch trong lịch sử thế giới.

Giai đoạn đầu đi du lịch bụi tôi thường lên danh sách các điểm cần đến theo hướng dẫn trên các trang như ''phuot'', ''alehap'', ''tripadvisor''… Năm năm gần đây tôi lại có thiên hướng đến những nơi thiên nhiên, đi bộ đường dài, cắm trại, ngắm sao, chinh phục các đỉnh núi. Và thế là tôi bỏ qua những thành phố, những bảo tàng, các điển tích lịch sử. Giờ đây khi đọc “Lược sử thế giới”, biết những điều thú vị về con người, văn hoá, ngôn ngữ, kiến trúc… tôi lại muốn đến những nơi như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã (Ý và các nước khối EU) để một lần ngắm tận mắt sờ tận tay các chứng tích lịch sử (không chắc còn tồn tại bao lâu)

“Lược sử thế giới”, một cuốn sách quá hay để đọc. Không chỉ những vấn đề được đề cập trong sách đã tóm lược các thời đại, các sự kiện, những con người nổi tiếng mà giá trị mà cuốn sách đem lại còn to lớn hơn, nó kích thích nhu cầu tìm hiểu kỹ hơn về những vấn đề mang tính lịch sử ấy. Nó giúp những người chán ghét môn lịch sử như tôi phải nhìn lại giá trị môn học thời phổ thông. Bạn không cần phải nhớ hết, chỉ cần biết là đủ!

Cuốn sách nổi tiếng này đã được xuất bản từ nhiều năm nay bằng hơn chục ngôn ngữ, nhưng chỉ mới gần đây mới được dịch sang tiếng Anh. (Lý do cho việc này được giải thích trong phần lời tựa.)

Ông Gombrich xuất bản cuốn sách lần đầu tiên tại Vienna vào năm 1936. Sách được viết dành cho độc giả trẻ, nhờ đó có lối kể chuyện rõ ràng và cuốn hút.

Cuốn sách gồm 40 chương ngắn, đề cập đến nhiều chủ đề như Hy Lạp và Ai Cập cổ đại, Đế chế La Mã, Alexander Đại đế, Thành Cát Tư Hãn, Chúa Jesus, Muhammad, thời Trung Cổ, các cuộc Thập tự chinh, Charlemagne, Martin Luther, Napoleon, v.v., cho đến tận Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Ở chương cuối cùng, tác giả kể về những trải nghiệm của mình trong Chiến tranh thế giới thứ hai và bày tỏ hy vọng về một nền hòa bình.

Đây là một cuốn sách hấp dẫn, bao quát nhiều giai đoạn lịch sử và giúp mình hiểu rõ hơn rất nhiều về những chủ đề trước đây còn khá mơ hồ. Mình đặc biệt đề xuất cuốn sách này cho bất kỳ ai tò mò và muốn tìm hiểu về lịch sử thế giới.

Phải nói là mình khá thích cuốn sách này, bởi lịch sử vốn là một môn không dễ học đối với mình. Gombrich viết với mục đích giúp trẻ em dễ hiểu, nhưng mình thực sự thấy văn phong của ông rất gần gũi, dễ tiếp cận và dễ chịu.

Mình mất khá nhiều thời gian mới đọc xong cuốn sách, nhưng không phải vì mình không thích nó. Đọc bằng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ lúc nào cũng khó hơn một chút, mà cuốn này cũng không phải kiểu sách dễ đọc đến mức có thể ngốn hết trong một lần ngồi. Dù được viết cho trẻ em, đây vẫn là cuốn sách đòi hỏi bạn phải tập trung và suy ngẫm trong lúc đọc.

Tuy nhiên, có một điều khiến mình khá băn khoăn: trọng tâm của tác giả - hay đúng hơn, gần như toàn bộ nội dung - đều xoay quanh Tây Âu. Mình biết ông là người Áo, từng sống ở Anh, và cuốn sách đã được viết từ rất lâu rồi, nhưng mình vẫn cảm thấy một số quốc gia đã bị bỏ quên.

Là người Ba Lan, mình thực sự trăn trở khi cuốn sách không hề đề cập đến những đóng góp của Ba Lan đối với châu Âu, đặc biệt là trong cả hai cuộc Thế chiến. Bên cạnh đó, mình cũng có cảm giác Mỹ bị bỏ qua phần nào. Ý mình là, chỉ nhắc đến Nội chiến Mỹ bằng vài dòng thôi sao? Sự kiện này thậm chí còn không có hẳn một chương riêng. Điều đó khiến mình khá khó chịu, bởi đây là một trong những sự kiện quan trọng nhất đối với thế giới trong 200 năm qua.

Dẫu vậy, mình vẫn rất thích cuốn sách này và sẵn sàng giới thiệu nó cho bất kỳ ai muốn nhìn lịch sử từ một góc độ khác, hoặc những người — giống như mình — khá yếu khoản ghi nhớ vô số mốc thời gian, tên các vị vua, hoàng hậu và đủ loại vùng đất.

Gombrich đã viết nên một câu chuyện tuyệt vời, gần như có thể đọc như một câu chuyện cổ tích. Phong cách viết đầy mê hoặc của ông khiến mình đôi lúc quên mất rằng tất cả những sự kiện được kể lại đều thực sự đã xảy ra. Đây chính là nghệ thuật kể chuyện ở mức xuất sắc nhất.

Giọng văn của cuốn sách có thể hơi ngây thơ và mang tính giáo huấn, nhưng tác giả truyền tải những điều đó một cách tinh tế đến mức người đọc gần như không nhận ra. Và theo một cách nào đó, điều này thực sự cần thiết đối với một cuốn sách chủ yếu hướng đến trẻ em và được viết riêng cho các em.

Dù vậy, mình không nghĩ rằng việc đã khá lớn tuổi - thậm chí là một bà già cực kỳ cực kỳ già so với độc giả nhí - khiến mình thích cuốn sách này ít hơn. Nội dung không quá chi tiết, nhưng ngay từ nhan đề Lược sử thế giới, có thể thấy mục đích của tác giả vốn đã khác. Cuốn sách thực sự ngắn gọn, cô đọng, nhưng vẫn bao quát những điều có thể được xem là quan trọng đối với trẻ em lớn lên ở châu Âu.

Chắc chắn rất đáng để dành thời gian đọc. Đặc biệt, nếu bạn đã quên những kiến thức lịch sử thế giới cơ bản, thì đây là lúc thích hợp để ôn lại chúng đấy!

Cuốn sách này mang đậm dấu ấn của thời đại và tác giả, với mục đích dạy lịch sử cho trẻ em. Tuy nhiên, nó còn thiếu sót rất nhiều. Thay vì mang tên Lược sử thế giới, có lẽ cuốn sách nên được gọi là Lược sử châu Âu, bởi đây mới là khu vực được tập trung khai thác nhiều nhất.

Cách kể chuyện khiến mình liên tưởng đến những cuốn sách giáo khoa lịch sử ở trường: lướt qua các cuộc diệt chủng và chủ nghĩa thực dân trong quá khứ bằng cách né tránh chủ đề hoặc nói rằng những sự kiện ấy quá khủng khiếp để viết ra. Trong khi đó, chiến tranh, tham nhũng và những bước tiến đạt được nhờ chúng lại được tô vẽ như những điều đáng ca ngợi. Xuyên suốt lịch sử là những nhà lãnh đạo và nhân vật vĩ đại.

Có lẽ, trong một cuốn sách ngắn dành cho trẻ em, việc nói ra toàn bộ sự thật và bao quát những sự kiện rộng lớn hơn sẽ là quá sức. Nhưng liệu làm như vậy có còn khiến câu chuyện hấp dẫn nữa không?

Mình nghĩ cuốn sách có thể hữu ích như một bước khởi đầu để độc giả tìm hiểu sâu hơn về lịch sử. Tuy nhiên, nếu chỉ đọc riêng cuốn này thì vẫn còn rất nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, và nội dung của nó cũng có nhiều vấn đề, không còn phù hợp với thời đại ngày nay ở nhiều khía cạnh.

Mình hiểu cuốn sách này được viết dành cho độc giả trẻ, và thật lòng mà nói, mình thích cách tiếp cận đó hơn khi đọc về những chủ đề mà mình không quá am hiểu, chẳng hạn như lịch sử. Đó cũng chính là lý do mình thích cuốn này hơn một số cuốn khác: nội dung dễ hiểu và dễ ghi nhớ hơn.

Mình hiểu vì sao tác giả lại chọn giọng văn thân thiện đến vậy. Không phải cứ viết cho đối tượng độc giả khác thì giọng văn nhất thiết phải thay đổi, nhưng theo trải nghiệm của mình, sách dành cho người lớn thường có giọng văn trang trọng và nghiêm túc hơn.

Dù một số người có thể cảm thấy giọng văn ấy hơi bề trên, mình thì không thấy vậy. Mà kể cả có thế, mình cũng chẳng bận tâm lắm trong trường hợp này, bởi mình đã hiểu được một điều mà bản thân loay hoay mãi vẫn chưa nắm rõ. Cảm giác thỏa mãn khi cuối cùng cũng hiểu ra điều đó quan trọng với mình hơn nhiều.

Một số độc giả cũng nhận xét rằng cuốn sách có góc nhìn thiên về châu Âu (Eurocentric). Có lẽ mình chưa thực sự đọc và đánh giá cuốn sách dưới góc độ ấy. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, lịch sử hiếm khi hoàn toàn khách quan, và mình cho rằng sẽ thật ngây thơ nếu nghĩ rằng các tác giả có thể hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi định kiến của bản thân - dù tất nhiên, đó vẫn sẽ là điều lý tưởng.

Thay vì vậy, độc giả nên tiếp tục tìm hiểu theo nhiều hướng khác nhau và tự mình lần theo các manh mối để đi đến sự thật, dù sự thật ấy có thể là gì đi nữa. Với bất kỳ chủ đề nào, một nguồn tài liệu duy nhất không bao giờ nên là điểm dừng cuối cùng.

Cá nhân mình khá thích cuốn sách này vì không đặt kỳ vọng quá cao vào nó. Sau khi đọc xong, mình còn muốn tìm hiểu thêm về nhiều khía cạnh được đề cập trong sách thông qua những cuốn sách khác.

Νếu bạn muốn đọc cái gì khiến mình có vẻ deep, mà dễ đọc, đã thế mọi khái niệm phức tạp, mọi sự kiện khó hiểu lại được diễn giải bằng một giọng văn trong sáng, giản dị, trang nhã, thêm cả những “cảm xúc cá nhân” khi nồng nhiệt khi bi thương khi hài hước….ngay cả 1 trẻ nhỏ cũng hoàn toàn có thể đọc hiểu và thích thú vì sách, giấy, tranh ảnh minh hoạ đều đẹp thì xin mời rinh ngay “LƯỢC SỬ THẾ GIỚI”.

Một cuốn lịch sử thế giới rất dễ đọc, đưa người đọc đi từ những nền văn minh cổ đại, các đế chế lớn, thời Trung Cổ, Phục Hưng đến những cuộc cách mạng và chiến tranh làm thay đổi nhân loại. Gombrich kể lịch sử như một câu chuyện liền mạch, giúp ta hiểu vì sao các nền văn minh hưng thịnh rồi suy tàn, và quá khứ đã tạo nên thế giới hôm nay như thế nào. Phù hợp cho thiếu niên và người lớn yêu lịch sử.

Thiết nghĩ các thầy cô dạy lịch sử nên đọc và học cách truyền đạt như tác giả Ernst H Grombrich để những tiết học lịch sử trở nên thú vị, sinh động, trực quan hơn; để khi kết thúc một chương các em học sinh phải tò mò, háo hức, trông đợi chương kế tiếp thế  nào. Ở chương sau nếu có sự kiện liên quan hoặc cùng giai đoạn với sự kiện/con người đã được đề cập ở chương trước, giáo viên có thể đặt câu hỏi tương tác đồng thời kiểm tra xem học sinh còn nhớ không, có thể cho điểm cộng khi có học sinh trả lời đúng. Với những dữ kiện nổi bật hoặc cần làm rõ hơn, giáo viên có thể đưa chủ đề/từ khóa cho các em tìm hiểu, viết bài luận. Tôi tin với lượng thông tin khổng lồ từ Google, chỉ cần có từ khoá các em sẽ tìm ra được vô vàn thông tin hữu ích. Và các em sẽ cảm thấy tự hào khi bài luận của mình được mọi người công nhận, cảm thấy thích thú khi bắt gặp vấn đề gì đó đã biết. Biết càng nhiều càng thấy thú vị.

Khi đọc một cuốn sách hay tôi thường hệ thống lại dạng mindmap rồi phân tích các dữ kiện. Với một số thông tin gợi mở nhưng không được nêu đầy đủ trong sách, tôi sẽ tìm hiểu thêm từ Internet. Cứ thế cả kho tàng kiến thức mở ra không có điểm dừng. Để có thể tìm hiểu nhiều hơn cần có đam mê, mà đam mê có được chính từ những quyển sách hay như này.

Quay lại chủ đề lịch sử, nhờ những nhà khảo cổ mà thế giới cổ xưa được khám phá, từng thời kỳ từng giai đoạn cứ thế được sáng tỏ. Những thành phố nằm dưới mười tấc đất, những nền văn minh đã mất, những cổ vật nghìn năm sâu trong hang động hay giữa sa mạc rộng lớn.  Không có khảo cổ thì chúng mãi mãi là bí ẩn. Biết quá khứ để tránh những sai lầm, để làm tốt hơn ở hiện tại và tương lai.

Các nhà khảo cổ là những người gan dạ. Ngoài những khó khăn để tìm kiếm thông tin xác định vị trí còn là những nguy hiểm rình rập mỗi khi đi sâu hơn vào lòng hang, khi khám phá các mộ thất biết bao cơ quan tinh vi có thể lấy mạng ngay lập tức! Ranh giới giữa khảo cổ và trộm mộ cũng dễ mất đi nếu như những nhà khảo cổ không vững tâm trước những vật chất xa hoa khi họ khám phá được. Nhờ xem các bộ phim về chủ đề đạo mộ như "Xác ướp Ai Cập," "Ma thổi đèn" mà tôi biết nhiều hơn về kiến trúc, ám khí, cũng như các bí mật xung quanh mộ cổ.

Cháu của tác giả, Leonie Gombrich, kể lại: “Khi cuốn sách ra đời vào năm 1936, nó được đón nhận nồng nhiệt, các nhà phê bình cho rằng ông tôi nhất định phải là thầy giáo nhiều kinh nghiệm. Trong thời gian ngắn, nó đã được dịch ra năm thứ tiếng”. Tuy nhiên sau đó vợ chồng tác giả chuyển sang Anh sinh sống, và cuốn sách bị phát xít Đức đình bản, vì nguyên nhân “cách nhìn của cuốn sách mang chủ trương hòa bình thái quá”.Không phải là thầy giáo, nhà văn hay nhà sử học, Ernst Gombrich là một nhà nghiên cứu lịch sử nghệ thuật. Sau khi tốt nghiệp đại học Vienna, do thất nghiệp, ông được một người quen làm trong ngành xuất bản đề nghị xem qua một cuốn sách lịch sử viết bằng tiếng Anh cho trẻ em, với ý định dịch nó sang tiếng Đức. Tuy nhiên Gombrich không hài lòng với cuốn sách và nói rằng “Tôi nghĩ tôi có thể viết hay hơn”. Được sự khuyến khích của biên tập viên Walter Neurath, người sau này thành lập NXB Thames & Hudson tại Anh, Gombrich đã bắt đầu viết những chương đầu của cuốn sách.

Sau khi chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc 30 năm, tác giả mới bổ sung một chương vào bản tái bản bằng tiếng Đức (sau đó ông cập nhật đến sự kiện bức tường Berlin sụp đổ). Bản dịch tiếng Anh đầu tiên của cuốn sách được NXB Đại học Yale giới thiệu năm 2005.

Dù lịch sử thế giới được tạo lập qua những cuộc chiến tranh, nhưng trong cuốn sách của mình, E. H. Gombrich đã khiến những cuộc chiến không còn là tâm điểm nữa, mà nhấn nhiều hơn vào con người. Ông nói, trong lịch sử, con người đã đánh nhau ở trong lòng đất, ở trên mặt đất, rồi cả ở trên trời, dường như các tiến bộ khoa học đều được họ vận dụng vào trong chiến tranh cả.

Tên ấn bản đầu tiên của cuốn sách bằng tiếng Đức mang tựa đề “Một chút lịch sử thế giới dành cho độc giả trẻ”. Và ở bản tiếng Anh, ông cũng khiêm nhường đặt là “A Litter History of the Word”, vì mỗi giai đoạn của lịch sử đều được ông tả lại trong vài trang sách, với những nét chấm phá cơ bản và thú vị nhất. Tuy nhiên vì lẽ đó, cuốn sách lại mang tầm khái quát và hấp dẫn độc giả.

Sau khi di cư sang Anh từ năm 1936 và trở thành công dân Anh vào năm 1947. E. H. Gombrich là giám đốc của Viện Warburg, Đại học London, một viện nghiên cứu hàng đầu thế giới về lịch sử văn hóa.

Ông cũng là tác giả của nhiều tác phẩm về lịch sử văn hóa và nghệ thuật, như các cuốn The Story of Art, Art and Illusion…

Với cách kể chuyện cuốn hút, cuốn sách lịch sử thế giới của G.H Gombrich giúp các độc giả thư thái theo đuổi câu chuyện mà không phải vắt óc ghi nhớ ngày tháng.

“Lược sử thế giới” (“A Litter History of the World”) của E. H. Gombrich là một cuốn sách mà không những trẻ em thích, đến người lớn cũng mê. Cuốn sách này vừa được NXB Hồng Đức ra mắt với bản dịch của Phan Linh Lan, với rất nhiều hình vẽ minh họa đặc sắc.

Từ khi được viết ra bằng tiếng Đức năm 1935, “Lược sử thế giới” đã trở thành cuốn sách lịch sử bán chạy ở ba mươi ngôn ngữ. Năm 2005, cuốn sách được xuất bản bằng tiếng Anh với phần minh họa bổ sung, và phiên bản này bán được hơn nửa triệu bản trên toàn thế giới.

Tác giả người Áo E. H. Gombrich (1900-2001) đã dẫn người đọc đi từ thời kỳ Đồ đá đến thời kỳ của năng lượng nguyên tử, và bằng cách kể chuyện dung dị nhưng cuốn hút của mình, ông diễn giải những biến cố lịch sử phức tạp nhất, những trào lưu tư tưởng khó hiểu nhất, những nhân vật lịch sử đa chiều nhất, các thành tựu lớn lao nhất của trí tuệ con người… thành những dòng văn dễ hiểu đến bất ngờ.

Những dòng văn mượt mà của ông khiến cuốn sách không khô khan như các sách khoa giáo, mà uyển chuyển như trong một cuốn tiểu thuyết. Như đoạn ông mô tả về thành thị và thị dân ở Chương 25:

“Nhưng bạn không nên tưởng tượng rằng cuộc sống tại thị trấn thời Trung cổ giống như cuộc sống ngày nay. Thị trấn là một mê cung của những đường ngõ nhỏ cùng những ngôi nhà hẹp và cao với đầu hồi nhọn hoắt. Giới thương nhân và thợ thủ công sống tại khu vực này, chen chúc trong những không gian chật hẹp. Khi có một thương nhân đi buôn bán xa nhà, ông ta thường dẫn theo một đội bảo tiêu có vũ trang, vì rất nhiều hiệp sĩ thời đó không còn giữ được tinh thần nghĩa hiệp mà cư xử như thể lũ cướp đường…”.