Heidi
Xem thêm

Được viết bởi nữ nhà văn tài hoa người Thụy Sỹ Johanna Spyri, tác giả của những cuốn sách như nhuộm sắc màu rạng rỡ và yên bình của vùng thôn quê núi non, cách xa chốn thành thị xô bồ ngột ngạt, “Heidi” là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất mọi thời đại, với lời văn miêu tả tinh tế cảnh vật núi non và niềm vui, xúc cảm của trẻ con miền núi ngây thơ chất phác. Và một điều ngạc nhiên là cuốn sách này dựa trên một câu chuyện hoàn toàn có thât về cô gái Heidi Schwaller sống gần vùng núi Alps vào thế kỷ 19. Tác giả Spyri đã gặp cô trong một chuyến đi từ Zurich đến Thụy Sỹ, hai người ngay lập tức gắn bó với nhau đến nỗi Spyri đã viết nên một cuốn tiểu thuyết dựa trên cuộc đời của cô bạn Heidi. Trải qua 140 năm, cuốn sách vẫn nhận được tình yêu mến của hàng vạn độc giả trên thế giới và được dịch sang nhiều thứ tiếng khác nhau. Johanna Spyri mất năm 1901, qua đời một cách bình yên và chân dung bà được in trên tem và đồng xu tưởng niệm tại Thụy Sỹ.

Giữa những âm thanh huyên náo và ồn ã của thành phố, nơi tiếng còi xe reo inh ỏi và bụi khói muôn nơi. Giữa những con người vội vã bước qua nhau và không nhìn lại với tâm trạng bực bội và cáu kỉnh vì sắp muộn giờ. Những tòa nhà xám ngắt mang vẻ buồn tẻ với những con người cũng buồn tẻ không kém, bạn ngồi trong một văn phòng nào đó với chiếc máy đánh chữ trước mặt và tiếng lách cách vang lên không dứt. Bên chiếc cửa sổ to tướng là một ngọn núi và một nhà thờ cổ với chiếc chuông to màu vàng đồng, bầu trời nơi ngọn núi mang một màu xanh thẳm mà nó đáng lẽ vốn có. Bạn chợt mỉm cười rồi nghĩ đến ngọn núi với làn không khí trong lành thơm ngát, nơi có cô bé Heidi luôn đón chào những vị khách đến thăm và sẵn sàng lan tỏa niềm vui đến cho mọi người.

Cuốn sách này thật vô cùng ý nghĩa với kết thúc đẹp đẽ, ngôn từ sinh động và tính cách nhân vật được bộc lộ một cách rất riêng. Một cuốn sách bao hàm vô vàn ý nghĩa và thấm đượm tinh yêu thương gia đinh. Sau khi đọc xong, bạn chỉ muốn đắm mình vào hương thơm núi non, về nhà và quây quần bên gia đình, cảm nhận sự ấm áp và tình yêu lan tỏa trong không gian.

Nhân vật ấn tượng nhất và cũng là linh hồn của toàn bộ tác phẩm chính là Heidi. Cô bé không được giáo dục theo những chuẩn mực sách vở hay nghi lễ cung đình của thời bấy giờ, nhưng lại sở hữu một thứ học vấn cao quý nhất: học vấn của con tim. Cái nhìn hồn nhiên của Heidi có sức mạnh đập tan mọi băng giá và định kiến độc hại của thế giới người lớn.

Lòng tốt của Heidi không phải là thứ gì đó đao to búa lớn; nó hiển hiện trong cách cô bé lo lắng cho đôi mắt mù của bà ngoại Peter, cách cậu bé Peter chăn dê trở nên chăm chỉ, biết đọc chữ hơn, và đặc biệt là sự chuyển hóa của người ông nội. Tình huống người ông nội – từ một kẻ hận thù người đời, sống thu mình trong cô độc trên đỉnh núi – dần dần mở lòng, biết cười, biết khóc và cuối cùng quyết định bế Heidi trở lại nhà thờ làng chính là đỉnh cao nhân văn của tác phẩm. Heidi chính là hiện thân của ý thức thuần khiết, một tâm hồn không bị vấy bẩn bởi toan tính. Năng lượng tích cực của cô bé có khả năng tái cấu trúc lại những mối quan hệ đã rạn nứt quanh mình, chứng minh rằng tình yêu thương bản năng có sức mạnh cảm hóa lớn hơn bất kỳ hình phạt hay giáo điều nào.

Cuốn sách “Heidi” tuy được giới thiệu là một cuốn sách dành cho thiếu nhi nhưng lại mang màu sắc và ý nghĩa vô cùng thấm thía vè tình yêu thương và sự đồng cảm.. Nói về cô bé Heidi sống cùng người ông nội được gọi là Bác Alm trên dãy núi Alps. Người dì Dete ích kỷ đã gần như tống cô bé cho ông nội và người dân làng Dorfli vừa trách mắng Dete vừa ái ngại cho cô bé nhỏ phải sống với ông già cục cằn và cô độc đó. Nhưng đâu ai ngờ rằng cô bé Heidi chẳng những đã mềm hóa trái tim của người ông mà thậm chí còn mang lại bao sự đổi thay cho nơi cô sống và những người xung quanh cô. Heidi đích thực là một người con thật sự của vùng núi non bạt ngàn, cô yêu từng cây linh sam trước nhà, yêu vùng hoa ngào ngạt, những chú dê và các chuyến đi chăn dê cùng cậu bé Peter. Cô bé đã đem lại niềm vui, ánh sáng nơi tâm hồn và khát vọng sống cho người bà già yếu của Peter, cô bạn Klara và ông bác sỹ nhân hậu nơi Frankfurt bằng những bài thánh ca và những câu chuyện hết sức sinh động và thú vị mỗi ngày. Những ai đã từng ở bên Heidi đều chỉ muốn giữ cô bé bên mình mãi, nhưng chỉ khi trở về ngọn núi Alps, bé Heidi mới thật có thể hồn nhiên và sẵn lòng đem niềm vui đến cho mọi người.

Các nhân vật trong cuốn sách đều khiến cúng ta cảm động và đôi phần xót xa cho họ. Cô bé Klara tuy ốm yếu và được nhiều người phục dịch nhưng không hề kiêu căng và ích kỷ, cô bé chào đón Heidi với tất cả tình thương yêu trẻ thơ và cực kỳ can đảm khi để Heidi trở về mà không mè nheo quá mức. Klara bé nhỏ cuối cùng đã khỏi bệnh và tìm lại được niềm vui và khát vọng sống mãnh liệt ở vùng núi non, người bác sỹ cũng đã tìm lại được những kỷ niệm đã mất và tâm hồn trở nên được lấp đầy sau những tháng ngày cô độc bởi không khí trong lành của vùng núi và sự nhiệt tình của con người nơi đây. Herr Sesemann và Frau Sesemann như là hiện thân của lòng tốt trên cuộc đời, họ đều mang tấm lòng nhân hậu và thấu hiểu mọi người. Trong cuốn sách cũng sẽ làm bạn rung động và cười thầm với những tình tiết hài hước vô tình của bé Heidi và lòng nhân hậu của bé. Khi nhận được tiền của Herr Sesemann, cô bé không hề mảy may nghĩ đến cá nhân mà sẵn lòng dùng nó để mua bánh mì trắng cho bà. Trong cuốn sách cũng nói lên sự chữa lành diệu kỳ mà thiên nhiên trong lành có thể đem lại, diệu kỳ và nhanh chóng hơn bất kỳ thứ dầu gan cá Moruy nào khác. Mỗi nhân vật trong cuốn sách đều có tính cách riêng và đều có tấm lòng nhân hậu và đồng cảm, đều đi tìm niềm vui và khát vọng sống bị chôn vùi trong tim.

Truyện kể về một cô bé mồ côi đến sống cùng ông nội trên dãy Alps khoáng đạt. Ai cũng ái ngại cho Heidi khi phải sống với ông già lập dị và cục cằn ấy. Nhưng bằng cái nhìn hồn nhiên và lòng tốt tràn đầy, cô bé đã thay đổi những điều đáng buồn trong cuộc đời biết bao người.

Trên nền khung cảnh thiên nhiên Thụy Sĩ được mô tả chân thực và tươi mát, Johanna Spyri đã thêu dệt từng câu chuyện nhỏ về tình yêu thương, sự san sẻ, tinh thần tự do, không định kiến.

Mở đầu tác phẩm là hình ảnh cô bé Heidi rất hiếu động, yêu tự do: "Thế rồi Heidi bỗng ngồi thụp xuống, cởi phăng đôi giày ống và tất khỏi chân. Nó tháo chiếc khăn choàng màu đỏ dày cộp ra, tiếp đến cởi cúc chiếc váy đẹp nhất của mình.

[…] Nó cởi cả hai chiếc váy, đứng đó với độc chiếc váy lót trên người, vẫy vẫy tay trong không khí đầy vui thích. Sau đó, nó xếp váy áo thành một đống gọn gàng rồi chạy nhảy tung tăng theo Peter và đàn dê".

Hành động này gợi lên mong muốn trút bỏ "gánh nặng" - có như vậy con người mới nhẹ nhõm theo đuổi niềm vui, niềm hạnh phúc.

Độc giả sẽ cảm thấy ấn tượng với cảnh dì Detie mắng Heidi: "Heidi, mày làm cái quái gì thế hả? Trông bộ dạng của mày kìa! Mày đã làm gì với những cái váy? Khăn đâu? Và còn đôi giày ống dì mới mua cho mày để đi tới đây, với đôi tất dì đã đan cho mày nữa?".

Song, cô bé vẫn bình thản trả lời: "Cháu không cần chúng".

Dì Detie đã trả Heidi cho ông nội - là bác Alp bí ẩn và khó tính. Khi trí óc lẫn tâm hồn không bị đóng khung, Heidi thoải mái làm quen với người ông sau nhiều năm xa cách, nhanh nhẹn khám phá môi trường sống mới, thậm chí hăng hái giúp ông sửa soạn bàn ăn tối.

Ngay trong đêm đầu tiên Heidi ngủ trên núi, hình ảnh cô bé đáng yêu, bình an như thiên thần đã khiến tâm trí tưởng chừng khô cằn của bác Alp bỗng chốc được tưới mát.

Đời sống trên núi cao khó khăn đủ bề, nhưng Heidi chưa bao giờ coi đó là sự thiếu thốn, khắc nghiệt. Cô bé luôn hướng đến những điều sẵn có, tự nhiên mà theo cô thì thật đủ đầy, tươi mới.

Heidi không chỉ trải nghiệm mà còn hòa nhập, kết thân, tạo nên bao nhiêu mối dây gắn bó - với cảnh vật, với con vật và con người.

Khi trao gửi tình yêu thương trong sáng, không bị giới hạn, Heidi khiến mọi vật, mọi người ở miền núi cao quấn quýt lấy cô bé, từ đó mọi người cũng có sự kết nối lẫn nhau đầy ấm áp.

Cuốn sách này không dành riêng cho bất kì lứa tuổi nào bởi khi ta đọc với tâm thế của một đứa trẻ thì những trang sách hiện ra như mô phỏng lại suy nghĩ và hành động của chính ta. Còn khi ta đọc với tâm thế của một người "đã từng là một đứa trẻ" thì cuốn sách lại trở thành miền nhớ thương đong đầy tâm trí, nỗi khát khao được trở về cái suy nghĩ ấu thơ đầy trong trẻo, thiện lương.

Nội dung cuốn sách chỉ xoay quanh cô bé Heidi, một đứa trẻ mồ côi bị người dì của mình đem đến "trả" cho người ông nội sống một mình trên ngọn núi hiểm trở mà đầy chất thơ. Nhưng cái thu hút khiến cuốn sách trở thành một trong những cuốn tiểu thuyết dành cho trẻ em nổi tiếng nhất mọi thời đại nằm ở ngôn từ, cách miêu tả, cách xây dựng nhân vậy rất đỗi bình dị, gần gũi như ghi lại cuộc sống thường nhật của một đứa trẻ với trái tim ấm áp xua tan đi cái giá rét trên dãy núi Alm đơn độc.

Giữa những âm thanh huyên náo, ồn ã của cuộc sống, giữa những con người luôn mang trong mình cái tính toán đa đoan. Đến với dãy núi Alm trong trang sách của Johanna Spyri, độc giả cảm thấy như đang được phiêu lưu về miền đất đầy nắng gió, chỉ có yêu thương và thương yêu. Dãy núi Alm hiện ra với gam màu của trời xanh bao trùm vạn vật, với căn nhà gỗ nhỏ xinh tắm trong nắng ban mai, với thảm cỏ bạt ngàn đầy sức sống và đàn dê tung tăng gặm những đám cỏ non mượt. Ở nơi đây, tâm hồn ta như được vỗ về, xoa dịu, ủi an. Một cảm giác yên ả, an nhiên đến khát khao được một lần đắm mình vào thiên nhiên chảy ra nơi ngòi bút.

Cô bé Heidi như một giọt sương long lanh, trong trẻo giữa núi rừng được ông trời ban xuống để xoa dịu những trái tim đầy vết xước. Cô bé nhìn cuộc sống bằng một tâm hồn trắng trong, ấm áp, luôn sẵn sàng dang tay ôm lấy những tổn thương của người khác và xoa dịu nó bằng tâm hồn trẻ thơ. Cô bé trở thành đôi mắt của người bà không nhìn thấy cuộc sống, trở thành cầu nối của các nhân vật với một thế giới đáng sống hơn họ tưởng và là ánh sáng giúp ông nội mình tìm lại trái tim yêu thương.

Tuy là một cuốn sách dành cho thiếu nhi nhưng ở "Heidi" lại mang những bài học thấm thía chạm đến tâm khảm mỗi độc giả yêu sách. Đó là việc thiên nhiên sẽ trở thành liều thuốc xoa dịu những bộn bề trong tâm hồn ta, yêu thương chính là ngọn lửa sưởi ấm trái tim đang dần nguội lạnh của mỗi con người và cuộc sống không phải lúc nào cũng là một màu xám xịt như khối óc đầy biến động của ta mà nếu biết cách phối hợp nhiều gam màu, bức tranh đời thường sẽ trở nên đáng trân trọng hơn bất cứ thứ gì.