“Một cuốn sách đáng đọc không phải là tác phẩm nghĩ hộ bạn mà là tác phẩm khiến bạn phải suy nghĩ.” Từ bé đến giờ, không thể nói là bản thân tôi đã đọc rất nhiều sách, nhưng đọc nhiều hay ít chưa hẳn đã quan trọng bằng những thứ đọng lại trong mình. Đọc một cuốn sách và nghĩ về nó, áp dụng nó trong những hoàn cảnh cụ thể là điều tuyệt vời hơn cả.

 

“Hoàng tử bé” của Saint-Exupery là cuốn sách tôi chọn để viết về nó. Lúc mới mua về, chắc cách đây cũng 5 năm rồi, tôi chỉ đọc hơn một nửa thôi, đến khoảng trang bảy mươi mấy trong khi cuốn sách tôi mua có 101 trang. Bởi vì tôi sợ cái gọi là kết thúc. Đó là khoảng thời gian mà tôi rất sợ cái-gọi-là-kết-thúc. Tại sao vậy? Tại vì tôi đã cố gắng theo đuổi một thứ gì đó dai dẳng, rồi đùng một phát tự dưng nó kết thúc, cảm thấy trong mình như thiếu mất một điều gì đó chả nói nên lời. Nhưng thật ra kết thúc cũng chính là bắt đầu, khi kết thúc những thói quen cũ cũng chính là ta bắt đầu với những điều mới mẻ. Bắt đầu với những thứ mới mẻ làm ta cảm giác không quen, vì cảm giác không quen ta đâm ra lo lắng đủ điều, và tự dưng thấy chán nản, không hiểu cuộc sống bắt đầu từ đâu và sẽ như thế nào.

 

Đọc một cuốn sách không phải là đọc hết và nhớ hết nội dung cuốn sách-tôi chợt nhận ra điều đó! Tại sao vậy? Tại vì, từ lần đầu tiên đọc cuốn sách Hoàng tử bé đến bây giờ, trong tôi chỉ suy nghĩ về hình ảnh của những con số. Tôi rất ấn tượng về suy nghĩ của tác giả rằng, người lớn rất thích các con số. Tôi sẽ trích một đoạn trong “Hoàng tử bé” thế này: “Nếu bạn kể với những người lớn: “Tôi nhìn thấy một ngôi nhà đẹp lắm xây bằng gạch đỏ, có hoa phong lữ đặt trên bậu cửa sổ và chim bồ câu đậu trên mái nhà…” thì họ sẽ không tài nào hình dung được ngôi nhà đó. Cần phải bảo họ: “Tôi nhìn thấy một ngôi nhà mười vạn phơ răng.” Thế là họ sẽ thốt lên: “Ôi, đẹp thế!”” Tôi đã thử tưởng tượng về ngôi nhà gạch đỏ, và hoa, và chim, thật sự là một ngôi nhà đáng để sống. Còn khi tôi nghe đến ngôi nhà mười vạn phơ răng, tôi chỉ tưởng tượng nó tương đương với khoảng bao nhiêu tiền Việt Nam và chắc nó sẽ to lắm thôi. “Người lớn rất thích các con số”, quả đúng là như vậy, tôi tin là mình không phải “người lớn” nhưng câu cửa miệng hay hỏi: “bạn bao nhiêu tuổi? bạn học lớp mấy?” chẳng phải mọi thứ đều liên quan tới các con số hay sao? Tuổi tác chỉ là con số, những con số chỉ là phù du, chẳng thể hiện được gì, cũng chẳng cho thấy những điều hạnh phúc. Khoa học và phi khoa học, khoa học dạy những bằng cớ, những con số, số liệu chứng minh cho những bằng cớ đó, còn phi khoa học thì không, con người có thể dạy người khác qua sách vở dựa vào những bằng cớ, còn phi khoa học là những điều phải tự trải nghiệm mà những con số kia chả có ý nghĩa gì nữa cả.

 

Trong hành trình đi tìm hiểu vũ trụ, tiểu hành tinh mà hoàng tử bé đến đầu tiên do một ông vua cai trị, cả hành tinh chỉ có một mình vua, thật không hiểu ông ta cai trị thứ gì trong vương quốc của mình, nhưng những điều mà ông ta nói, tôi thấy rất chính xác. “Cần phải yêu cầu người ta làm cái điều mà người ta có thể thực hiện được, ông vua nói tiếp. Quyền lực trước tiên dựa vào lẽ phải. […] Trẫm có quyền đòi hỏi phải tuân lệnh là bởi vì các mệnh lệnh trẫm ban đều hợp lý.” Theo lý thuyết, một ông vua bình thường sẽ bắt thần dân tuân theo ý mình, nhưng vua ở đây thì ngược lại, nghe theo ý chỉ của thần dân. Tại sao tôi lại nhận định như vậy? Tại vì, vị vua này đã xác định rằng, mệnh lệnh ban ra chính là mệnh lệnh hợp lý. Hoàng tử bé muốn ông cho xem cảnh mặt trời lặn, vì một vị vua thì có quyền ra lệnh cho mọi thứ, nhưng ông trả lời “theo thuật trị nước của trẫm, trẫm sẽ đợi cho tới khi các điều kiện được hội đủ”, và điều kiện của vua hội đủ là khi: “đó sẽ là vào chiều tối nay lúc bảy giờ bốn mươi! Và ngươi sẽ thấy lệnh của trẫm được cung kính tuân theo ra sao”. Vị vua này rõ ràng đang ảo tưởng, vì thật ra ông ta trị vì hành tinh, ra lệnh cho mọi thứ khi và chỉ khi điều kiện hội đủ. Mọi điều kiện hội đủ thì ông chả tác động được hay thay đổi được gì đối với những điều kiện ấy. Ông ta chỉ tự nhận bản thân là vua, rồi chấp nhận mọi điều xung quanh theo đúng quy luật của nó và tin tưởng rằng, ừ đó, mọi thứ đang nghe theo chỉ thị của ta. Cuộc sống luôn bắt ta phải chấp nhận, ta giống như ông vua ấy, ta chính là vua, mọi thứ phải tuân theo sự ra lệnh của ta, mọi thứ sẽ như thế cho đến khi điều kiện hội đủ. Thật ra, chúng ta không quá vô dụng như vậy, thay vì ngồi và chờ cho điều kiện hội đủ, ta có thể làm vài thứ tác động để điều kiện hội đủ diễn ra nhanh hơn. Có những yêu cầu của ta mà mãi không đạt được, vì ta không nhận ra mệnh lệnh đó không hợp lý. Vậy nên khi cố gắng rất nhiều để đạt được một thứ gì đó, nhưng lại không được, thì không sao cả, vì điều kiện thực sự chưa đủ, và đôi khi đâu đó vẫn còn điều chưa hợp lý.

 

Có một điều đặc biệt ở tính cách của hoàng tử bé là cậu chả bao giờ trả lời câu hỏi mà người ta hỏi cậu, nhưng khi cậu đã hỏi rồi thì buộc lòng người đó phải trả lời cho cậu, nếu không thì cậu sẽ hỏi mãi mà thôi. Tính cách này rất giống những đứa trẻ mà người lớn đã quên rồi, người ta lớn lên mà không nhớ ra rằng trước kia mình cũng là trẻ con. Thói quen hỏi tới cùng ở trẻ con lại là một điều tốt. Bởi vì, sẽ giúp chúng trả lời những thắc mắc chúng đưa ra và hoàn thiện nó. Có bao nhiêu người lớn can đảm tìm kiếm câu hỏi mình đưa ra cho tới cùng, tới tận?

 

Mỗi người ta tình cờ gặp trong cuộc hành trình lại vô tình đem đến cho ta những bài học trân quý. Như cuộc gặp gỡ với con cáo, hoàng tử bé nhận ra được nhiều điều về bông hoa hồng, về điều làm mọi thứ trở nên đặc biệt. Mỗi cuộc gặp gỡ với những con người kỳ quặc trên các tiểu hành tinh đều mang đến những suy nghĩ thật khác cho hoàng tử. Cuộc đời chúng ta cũng vậy, có những sự xuất hiện, rồi biến mất của vài người, vì không ai đi cùng ai đến cuối con đường được, chúng ta chỉ gặp nhau ở một thời điểm nào đó, đi cùng nhau đến một nơi nào đó, tất cả được ghi lại trong ký ức và trong tim, nơi mà chả thứ gì làm mất đi được, và tiếp tục cuộc hành trình cho bản thân. Đừng buồn, đừng hối tiếc về những cuộc chia ly, vì không buổi tiệc nào là không tàn, không câu chuyện nào không hồi kết. Và hãy nhớ rằng, kết thúc chính là bắt đầu và vì thế mà, cái này đi cái khác sẽ đến. Mạnh mẽ và đi lên mọi thứ, để trải nghiệm cuộc sống, sống cuộc đời không lãng phí.


Tác giả: Như Bình

Nếu bạn yêu thích bài viết này, hãy ấn nút Like của bài viết trên website và chia sẻ đến cộng đồng nhé!

-------------

Tham gia cuộc thi Đọc Ngược để rèn luyện khả năng phản biện và có cơ hội nhận giải thưởng tiền mặt cùng voucher mua sách hấp dẫn tại: https://goo.gl/NNcFHR

Theo dõi fanpage của Bookademy để cập nhật các thông tin thú vị và các cuộc thi về sách tại link: 

https://www.facebook.com/bookademy.vn

Xem thêm


HOÀNG TỬ BÉ

Như câu nói: “Outsider always sees things clearly" tạm dịch: "Người ngoài thường sáng suốt hơn người trong". Thế nên đây là điều tôi mới nhận ra: Khi bạn đang choáng ngợp với quá nhiều suy nghĩ, hãy bước ra ngoài và nhìn vào vấn đề của riêng bạn để nhận thức mọi thứ tốt hơn. Tôi nghĩ Hoàng tử bé là cuốn sách chứa đựng nhiều thông điệp tích cực. Nó giúp bạn nhìn vấn đề từ góc nhìn của một người nào đó bên ngoài câu chuyện và rút ra bài học cho riêng mình từ đó. Và mặc dù cách trình bày tổng thể cuốn sách của tác giả khiến người đọc có cảm giác đây là một tác phẩm dành cho trẻ em, nhưng tôi vẫn muốn gọi đây là cuốn sách mà người lớn nên đọc để có cảm nhận mới về thế giới.

"Hoàng tử bé" là câu chuyện về một phi công phải hạ cánh trên sa mạc và gặp một cậu bé hóa ra là hoàng tử đến từ hành tinh khác, người đã kể cho anh nghe về những cuộc phiêu lưu của mình. Bạn đang ở trên trái đất và trên một bông hồng quý giá trên hành tinh của bạn. Đối với tôi, ấn tượng đầu tiên của tôi về cuốn sách này là vẻ đẹp hình ảnh minh họa, nhưng đó chưa phải là tất cả. Càng đọc, tôi càng bị cuốn hút bởi cách kể chuyện của tác giả Saint-Aix. Mọi người kể câu chuyện của họ một cách khác nhau.

Giúp các em suy nghĩ về cuộc sống và cách sống cũng như hiểu được những bài học về bản chất con người cũng như những điểm yếu về tính cách và sự ngây thơ ẩn chứa trong tâm hồn trẻ.

Cái tên đẹp đẽ “Hoàng tử bé” đã được ca ngợi là “kinh điển”, “một tác phẩm văn học vượt thời gian” và “một trong những tiểu thuyết Pháp hay nhất thế kỷ 20”. Những cái tên này đúng nhưng chúng không quan trọng đối với câu chuyện. Hình tượng con cáo trong tác phẩm còn nói với hoàng tử: “Bản chất không thể nhìn thấy bằng mắt” - Bản chất không thể nhìn thấy bằng mắt mà phải cảm nhận bằng trái tim. Ở đây tôi sẽ chỉ nói về cảm xúc: cảm xúc về Hoàng tử bé và những cảm xúc mà tác giả Antoine truyền tải đến những độc giả đã thực sự nghe thấy điều kỳ diệu giản đơn qua hành trình của Hoàng tử bé. Bối cảnh chung của toàn bộ tác phẩm cũng đơn giản như cảm xúc của tác giả khi viết truyện: sự cô đơn và sự khám phá. Trong chuyến khám phá này, Hoàng tử bé đã khám phá và cảm nhận được thế giới rộng lớn hơn cũng như thế giới nội tâm của chính mình. “Tưới nước, nuôi dưỡng cảm xúc của tâm hồn và luôn giữ vững tinh thần, bởi mỗi người sinh ra đều có bản năng thực sự cảm nhận và khám phá.

Chính vì vậy, trẻ em rất nhạy cảm, giàu trí tưởng tượng và thường có ham muốn khám phá những điều tuyệt vời, trong khi trẻ em thì có, không có khả năng trở thành hiện thực và chỉ quan tâm đến những con số.

Một tâm hồn sâu sắc và một trái tim rộng mở giúp con người sống cuộc sống giàu có hơn, có giá trị hơn, ý nghĩa hơn, hạnh phúc và cân bằng hơn. Câu nói yêu thích của tôi là khi con cáo dạy Hoàng tử bé cách thuần hóa cậu ấy. "Đầu tiên, hãy ngồi xa tôi một chút. Tôi đang nhìn bạn, bạn không cần phải nói gì cả. Lời nói là nguồn gốc của sự hiểu lầm. Nhưng hãy ngồi gần tôi hơn mỗi ngày một chút. Làm ơn. Nói chuyện luôn là cách để kết bạn hay thuần hóa lẫn nhau là chìa khóa? Đối với tôi, điều đó thật thú vị vì nó khiến tôi suy nghĩ về những mối quan hệ xung quanh chúng ta. Chúng ta thường giải thích mọi chuyện mà quên rằng lời nói là gốc rễ của mọi hiểu lầm. Đó là lý do tại sao đôi khi chúng ta cố gắng kiên nhẫn hơn một chút hoặc kiên nhẫn hơn một chút. Nếu chúng ta chỉ bình tĩnh quan sát và hiểu đối phương thì mọi việc có thể trở nên tử tế và nhất quán hơn.

Hoàng tử bé đã dạy chúng ta điều gì? Nói một cách tế nhị hơn, cuốn sách này chứa đựng bao nhiêu thông điệp cuộc sống mà dường như chỉ dành cho trẻ em?

Trước hết, điều quan trọng là bạn phải luôn ghi nhớ sự sáng tạo của tuổi thơ. Khi lớn lên, chúng ta không được đánh mất khả năng sáng tạo của mình. Ngay cả khi đó chỉ là trí tưởng tượng thời thơ ấu điên rồ của bạn. Những người sáng tạo giống như Hoàng tử bé, nhưng họ cũng là những người mơ mộng, luôn tìm kiếm những trải nghiệm mới và luôn vui vẻ khi đặt những câu hỏi thực sự thông minh với giọng điệu phù hợp. Hoàng tử bé từng gặp một doanh nhân nghiêm túc. Người đàn ông này liên tục đếm tất cả các ngôi sao trong thiên hà và rất hạnh phúc vì những ngôi sao này, nhưng thực tế cuộc sống của anh ta rất cô đơn và buồn chán. Tất cả những gì bạn phải đếm là số lượng ngôi sao.

Từ đó, bài học thứ hai của chúng ta là giảm bớt sự nghiêm túc để tận hưởng niềm vui.

Không có gì nâng cao tâm trạng và cải thiện cuộc sống của bạn như tiếng cười. Đó là tiếng cười sảng khoái, dễ chịu và thực sự vui vẻ. Bài học thứ ba Hoàng tử bé đã học được khi đến thăm hành tinh thứ năm và gặp Người thắp đèn. Mỗi ngày ở đây chỉ kéo dài một phút. Vì vậy, người thắp đèn phải tắt đèn và giữ cho đèn sáng mỗi phút sau đó.

Anh ấy mệt mỏi vì làm việc và luôn muốn ngủ. Cố gắng đừng tạo gánh nặng cho bản thân bằng công việc đến mức mỗi giây phút tồn tại của bạn đều trở nên mệt mỏi. Bạn cần trân trọng từng khoảnh khắc trong cuộc đời mình. Mục tiêu cuối cùng không gì khác hơn là dành thời gian cho bản thân. Đây chính là bí quyết để hạnh phúc và tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn và ý nghĩa nhất. Hoàng tử bé gặp một ông già viết một cuốn sách dày về hành tinh thứ 6. Lúc đầu, hoàng tử bé nghĩ rằng nhà địa lý chắc hẳn là một khách du lịch thường xuyên, nhưng hóa ra trong đời ông già chưa bao giờ nhấc chân ra khỏi chân bàn. Bàn làm việc của nhà địa lý là ẩn dụ cho “vùng an toàn” trong cuộc đời mỗi người. Chúng ta có xu hướng ở trong “vùng an toàn” của mình vì điều đó luôn dễ dàng hơn việc chấp nhận rủi ro. Hãy dũng cảm và đi ra ngoài và khám phá thế giới. Tất cả chúng ta đều cần phải chấp nhận rủi ro, có những trải nghiệm mới, gặp gỡ những người mới, đi du lịch, học hỏi và đối mặt với những thay đổi cũng như thử thách. Chúng tôi năng động, nhạy bén và sẽ không chậm lại trong nhiều năm. Hoàng tử bé đã yêu bông hồng trên tiểu hành tinh quê hương mình. Khi hoàng tử đến Trái đất, anh rất ngạc nhiên và thất vọng khi thấy mình đang đứng trước một vườn hoa hồng ngập tràn hàng ngàn bông hồng giống như mình. Lúc đầu, hoàng tử rất buồn, nhưng sau khi gặp con cáo, chàng mới hiểu rằng bông hồng của mình thực sự là bông hồng duy nhất. Đó là nó.

” Nhờ cô ấy mà tôi bắt được mọi con bọ, nhờ cô ấy mà tôi ngồi nghe những lời phàn nàn, đàm tiếu và thậm chí có khi còn im lặng, vì cô ấy là bông hồng của tôi, người duy nhất dành cho tôi Vì đó là bông hồng. Hoàng tử nhỏ.

Từ đó, chúng ta có thể hiểu rằng trong cuộc sống, những quyết định mang tính trực giác và bản năng thường mang lại kết quả tốt hơn so với việc phân tích logic. Trên thực tế, trực giác không hề mơ hồ hay không chắc chắn mà nó kết hợp giữa bản năng và lý trí để giúp con người cân bằng các quyết định của mình. Vì vậy hãy lựa chọn bằng trái tim của mình.

Tất nhiên, mỗi người đều có những cảm xúc khác nhau trong cuộc sống. Vì vậy, khi thảo luận hoặc tranh luận với ai đó, bạn có thể học hỏi thêm từ quan điểm và suy nghĩ của người khác về cùng chủ đề mà bạn đang nghĩ đến. Vì vậy, cuốn sách Hoàng tử bé có lẽ ẩn chứa nhiều ý nghĩa ẩn giấu hơn những điều kể trên, và để có trải nghiệm chân thực nhất, bạn nên tự mình trải nghiệm và đọc nhiều cuốn khác.

Tại sao không khám phá một số bài học quý giá?

Biết đâu bạn sẽ tìm được câu trả lời cho điều gì đó đã làm phiền bạn. Thông qua dự án đọc sách, chúng ta có thể thay đổi bản thân, dần dần hình thành những thói quen tốt mới, thoát ra khỏi cuộc sống công nghệ, thoát khỏi ánh sáng xanh của các thiết bị điện tử và lấy lại niềm vui ngày xưa. Nhưng cuộc sống hiện đại dần dần buộc chúng ta phải cất nó vào ngăn kéo cũ, và giờ đây chúng ta có cơ hội tìm lại và khôi phục lại tình trạng sạch sẽ.

Hơn nửa thế kỷ sau, “Hoàng tử bé” vẫn là cuốn tiểu thuyết được yêu thích trên toàn thế giới, nhưng chắc chắn vẫn có những cuốn sách khác sẽ thỏa mãn trí tò mò hoặc sự nhàm chán của bạn.

Vì vậy, hãy tập thói quen đọc sách. Có lẽ một số người không đọc sách nhanh như vậy.

Bạn có thể chỉ đọc một cuốn sách một vài lần nhưng có thể phải mất rất nhiều thời gian để đọc hết. Nếu bạn đọc xong mỗi lần cảm thấy có điều gì đó khác biệt và dai dẳng, hãy đọc hết mọi thứ.



Bài review này thực sự là một thử thách với tôi. Tôi không chắc nên đánh giá từ góc nhìn nào để có thể giúp được các độc giả khác, bởi đây là một cuốn sách thiếu nhi (khác với YA – Young Adult – vốn được đánh giá dựa trên giá trị riêng của nó). Sau một lúc “nên làm gì đây,” tôi can đảm quyết định cứ thử thôi, nghĩ rằng đã có quá nhiều review xuất sắc về cuốn sách này rồi, và tôi không muốn làm “tắc nghẽn các mạch mạng” thêm nữa. Vì vậy, tôi quyết định chỉ chia sẻ trải nghiệm đọc/nghe sách cùng con gái, kèm một vài suy nghĩ về các ý tưởng trong câu chuyện, và hy vọng bạn sẽ tìm thấy điều gì đó hữu ích từ đó.

Trong thói quen hàng tối của chúng tôi, con gái út của tôi, Sydney, và tôi có thời gian “cha và công chúa” để đọc sách. Một buổi tối nọ, chúng tôi nghe phiên bản audio của The Little Prince trong khi đọc cùng một bản sách giấy. Như mọi khi, trải nghiệm này thật TUYỆT VỜI. Tôi tin rằng tôi học được nhiều hơn về câu chuyện từ phản ứng và suy nghĩ của con gái mình so với những gì con học được từ tôi… và tôi yêu điều đó.

Dù audio chỉ dài hai tiếng (86 trang), nhưng hai cha con đã dành gần 4 giờ để nghe và bàn luận về từng chương (cộng thêm 15 phút nghỉ để mẹ tắm cho Sydney, trong khi bố giúp chị lớn Kenzie làm bài toán). Sydney có đủ loại câu hỏi (một số cực kỳ hài hước vì quá hợp lý theo góc nhìn trẻ con). Chúng tôi dừng câu chuyện sau mỗi hành tinh hoặc nhân vật để nói về những gì con nghĩ câu chuyện muốn truyền tải và thông điệp nó mang. Những phụ huynh nào đã trải qua điều này hẳn biết nó tuyệt vời đến mức nào – tôi như đang bay trên mây thứ chín khi nhìn con gái nhỏ nghiền ngẫm cuốn sách.

Từ góc nhìn này, câu chuyện hoàn hảo và xứng đáng 5 sao. Tuy nhiên, vì việc đánh giá sách dựa trên trải nghiệm không thể chuyển giao này không thực sự hữu ích cho mọi người, tôi không muốn dựa hoàn toàn vào đó cho điểm cuối cùng.

Sau khi giải thích cho Sydney hệ thống đánh giá sao trên Goodreads, con cho 4 sao vì rất thích giọng Anh của người đọc và những cuộc phiêu lưu điên rồ mà Hoàng Tử trải qua trên các hành tinh. Nhân tiện, với Sydney, 4 sao là mức tối đa cho bất cứ cuốn sách nào liên quan đến “bọn con trai đáng ghét,” và cuốn này lẽ ra sẽ được 5 sao nếu tên truyện là Công Chúa Bé Nhỏ. Hoàng Tử vẫn là “công dân hạng hai” trong giai đoạn này của con… và bố thì hoàn toàn ổn với điều đó.

Còn với tôi, nếu không tính Sydney, tôi thích sách nhưng không yêu đến mức cho hơn 3 sao. Câu chuyện được viết tốt và có điều muốn nói về con người: mọi người dành quá nhiều thời gian để tập trung vào những điều sai lầm và quá ít để tận hưởng nơi mình đang sống. Một thông điệp đẹp, và tôi vui khi có thể chia sẻ với Sydney, nhưng tôi không phải lúc nào cũng say mê với cách tác giả dẫn dắt để tới thông điệp đó.

Tóm lại, đây là một cuốn sách đáng đọc và có thể là trải nghiệm tuyệt vời nếu bạn chia sẻ cùng con… như hầu hết mọi điều trong cuộc sống vậy.

 

Khi tôi bắt đầu đọc Hoàng tử bé, tôi tự hỏi liệu con người tuổi thơ – người đã từng đọc cuốn sách này từ nhiều năm trước – có còn nhận ra tôi không. Liệu họ có còn thích tôi không? Liệu họ có bực bội vì, mặc dù đã yêu câu chuyện này, tôi vẫn lớn lên như bao người khác? Hay họ sẽ hiểu rằng những hang động đầy kỳ diệu và những khát vọng tuổi thơ từng chồng chất như những ngọn núi giờ đã tan biến trong sự khô khan của logic, lao động, toán học và tiền bạc của thế giới người lớn? “Thật là một nơi bí ẩn, xứ sở của những giọt nước mắt,” Saint-Exupéry viết, và còn tên nào thích hợp hơn cho cảnh quan của tuổi trưởng thành, nơi trách nhiệm và nỗi buồn chồng chất. Như người kể chuyện nói: “Có lẽ tôi hơi giống những người lớn. Tôi đã phải già đi.”

Thử thách đặt ra là, với tư cách là người đọc trưởng thành, nếu chúng ta mở lòng để nhìn thế giới, liệu chúng ta còn thấy được đứa trẻ bên trong mình? Thực lòng mà nói, lời độc thoại mở đầu của người kể chuyện – chê trách thời gian của mình với người lớn – vang vọng chân thực trong tim tôi, và tôi cũng tiếc nuối sự mất mát của trí tưởng tượng, vốn rời đi cùng với sự mất đi ngây thơ:

“Trong cuộc sống này, tôi đã gặp rất nhiều người quan tâm đến những vấn đề hệ trọng. Tôi đã sống nhiều giữa những người lớn. Tôi đã nhìn thấy họ một cách thân mật, cận kề. Và điều đó chẳng làm tôi cải thiện chút nào ý kiến về họ.”

Tôi đoán rằng kết thúc của câu chuyện trở thành một phép thử, liệu chúng ta sẽ diễn giải nó như logic lạnh lùng, ảm đạm của tuổi trưởng thành – một cách nói giảm nói tránh che giấu mất mát – hay, theo tinh thần vui sướng tuổi thơ, chấp nhận câu trả lời kỳ diệu? Nếu không, liệu chúng ta có thắc mắc tại sao mình sẵn lòng chấp nhận Hoàng tử bé chăm sóc vì sao của mình và bông hoa biết nói chuyện, nhưng lại vạch ra ranh giới khi đối diện với khả năng cái chết?

“Thế giới đầy rẫy những điều kỳ diệu, kiên nhẫn chờ đợi giác quan của chúng ta trở nên tinh nhạy hơn,” nhà thơ Ireland W.B. Yeats từng viết, dù có lẽ lời này nên được nói thay bởi một chú cáo thông thái và cô đơn, tiết lộ bí mật rằng “chỉ bằng trái tim người ta mới có thể nhìn thấu; điều thiết yếu thì mắt thường không thấy được.” Ngay cả một sa mạc cũng có thể trở nên đẹp đẽ nếu “nó giấu một giếng nước nào đó,” và ngay cả sự im lặng hay cô đơn cũng có thể mở ra những điều kỳ diệu khi “qua sự im lặng, có điều gì đó rung lên, tỏa sáng.”

Đọc tác phẩm kinh điển Hoàng tử bé của nhà văn kiêm phi công Pháp Antoine de Saint-Exupéry là trải nghiệm làm mới trái tim và tâm hồn, chẳng khác gì niềm vui mà các nhân vật chính trong truyện cảm nhận khi giải khát bằng dòng nước mát từ giếng sa mạc ấy. Cuốn sách nhắc nhở ta nhìn thế giới bằng trái tim, chứ không chỉ bằng đôi mắt; trân trọng sự chóng qua để hiểu được vẻ đẹp mãnh liệt tồn tại trong sự vô thường; đo cuộc sống bằng những gì thật sự quan trọng với bản thân để tạo nên ý nghĩa; và quan trọng nhất, giữ gìn cảm giác ngây thơ, sự ngạc nhiên của tuổi thơ, ngay cả khi con đường trưởng thành dường như đang xói mòn chúng.

Có một vẻ giản dị đánh lừa, nhưng đồng thời chứa đựng vô vàn tầng lớp chủ đề và bài học. Dù Hoàng tử bé là cuốn sách ngắn, nhưng sức mạnh của nó có thể đồng hành suốt cả đời—và tôi tin rằng mỗi người trong chúng ta, sau khi từng gặp gỡ cuốn sách này, đều có một Hoàng tử bé nhỏ bé, ấm áp, đang yên vị trong trái tim mình.

Với một tiếng nổ vang đến mức khó có gì vượt qua,
Mật độ các triết lý, ẩn ý và hàm nghĩa trong tác phẩm này lớn đến mức không thể chỉ có một cách hiểu duy nhất, mà là hàng loạt cách hiểu khác nhau. Việc diễn giải còn phụ thuộc vào tư tưởng cá nhân của mỗi người, để tưởng tượng xem các nhân vật và hành động khác nhau có thể mang ý nghĩa gì. Bởi ngoài việc

phê phán rõ ràng về sự phá hủy trí tưởng tượng và sáng tạo tuổi thơ bởi sự áp đặt và đồng nhất hóa tư tưởng,
người đọc còn có thể đội lên “chiếc mũ” chính trị, xã hội học, kinh tế, đạo đức, tâm lý học… và bắt đầu suy đoán xem rắn, hoàng tử, phi công, ký ức phi công nhí, các con người khác nhau, tiểu hành tinh… có ý nghĩa gì. Không chỉ Saint-Exupéry đưa ra nhiều phương án khi nói về tác phẩm của mình, mà còn rất nhiều người thông thái khác khi đọc và đánh giá tác phẩm cũng đưa ra những cách nhìn khác nhau.

Nhiều tác phẩm kinh điển khác có thể được định nghĩa rộng rãi bằng một cách hiểu duy nhất,
nhưng chắc chắn không phải ở đây. Người đọc được trao một vũ trụ các cách để mở rộng tư tưởng của mình, cũng là lý do tại sao ý tưởng này đã được sao chép nhiều lần trong sách và truyện tranh. Những tác phẩm có vẻ đơn giản, ngắn gọn và nông cạn ấy lại còn nhiều hơn những gì chúng có vẻ; chúng thực hiện cùng một nhiệm vụ như các tác phẩm châm biếm xuất sắc. Chúng

giúp trẻ em giác ngộ hơn và cố gắng mở ra trí óc cứng nhắc của người lớn.
Bởi vì phải thừa nhận rằng, sau khi đọc, thêm một lần nữa, những truyện ngắn, tiểu thuyết ngắn, và đôi khi cả tiểu thuyết đầy đủ, người ta lại rơi vào trạng thái lập các quyết tâm năm mới kiểu: “Tôi sẽ thay đổi tư duy, kiểm tra thiên kiến nhận thức của mình, trở nên khách quan hơn với niềm tin cá nhân, bla bla bla.” Nhưng phần lớn sau vài ngày, vài tuần, người đọc vẫn là người lớn cứng đầu, bảo thủ, bị vết sẹo của bản năng và, nhờ tác phẩm này, hoàn toàn bị chiếm lĩnh và chế nhạo bởi giáo dục và nuôi dưỡng.

Hành tinh tiếp theo mà Hoàng tử bé đến là nơi cư trú của một “Người nghiện đố vui”. Anh ta ngồi khom lưng trước chiếc laptop của mình, hầu như không ngẩng lên khi Hoàng tử bé chào. Không còn chỗ nào để ngồi khác, vì cả hành tinh nhỏ bé ấy đều chất đầy sách.

“Chào buổi sáng!” Hoàng tử bé nói.

“Xin lỗi, tôi không có thời gian nói chuyện với cậu,” Người nghiện đố vui trả lời. “Tôi rất bận. Khoan đã. Trong Twilight, xe của Edward màu gì?”

“Tôi không biết,” Hoàng tử bé đáp. “Tôi chưa bao giờ đọc cuốn Twilight.”

“Tôi nghĩ là màu xanh,” người đàn ông nói. “Chết tiệt! Tôi đoán sai. Màu bạc. Trong Twilight, ai là người gia nhập gia đình Cullen trước tiên?”

“Tôi đã nói với ông rồi mà,” Hoàng tử bé nói, “rằng tôi chưa đọc cuốn sách này. Nhưng chắc chắn nó phải là một cuốn sách thú vị nếu ông dành cả ngày để trả lời các câu hỏi về nó. Tôi rất muốn đọc thử.”

“Đó là cuốn sách ngu ngốc nhất từng được viết!” người đàn ông đáp.

“Vậy tại sao ông vẫn trả lời các câu hỏi cả ngày?” Hoàng tử bé hỏi.

“Bởi vì nếu tôi không trả lời,” người đàn ông thở dài, “thì bạn tôi trên hành tinh B451 sẽ vượt tôi. Cậu ấy đã đọc hết cả loạt truyện. May mà cậu ấy chưa đọc Harry Potter và Bảo bối Tử thần.”

“Khi ông hoàn tất bài trắc nghiệm,” Hoàng tử bé hỏi, “tôi hy vọng ông sẽ đọc một vài cuốn sách xung quanh mình chứ? Tôi nhận thấy Atonement đã nằm trong danh sách muốn đọc của ông suốt sáu tháng qua.”

“Đây là một trò trắc nghiệm không hồi kết,” người đàn ông trả lời. “Trong Twilight, xe của Edward màu gì?”

“Tôi tin ông nói là màu bạc?” Hoàng tử bé lịch sự đáp.

“Cảm ơn,” người đàn ông lẩm bẩm. “Đúng! Cậu đúng. Lẽ ra tôi phải biết điều đó.”

“Xin lỗi, tôi phải đi thôi,” Hoàng tử bé nói. Và cậu tiếp tục hành trình, nghĩ rằng người lớn thật… rất, rất, rất kỳ quặc.

Hoàng tử bé là một câu chuyện ngắn về một người đàn ông rơi máy bay ở một vùng sa mạc hẻo lánh. Người đàn ông gặp một cậu bé nhỏ, Hoàng tử bé, người kể cho ông nghe những câu chuyện về những chuyến du hành của mình khắp vũ trụ.

Đây là một cuốn sách ngắn nhưng mang sức mạnh lớn. Mặc dù thường được xếp vào loại truyện thiếu nhi, nhưng nó chứa đựng rất nhiều biểu tượng đẹp và ý nghĩa sâu sắc. Hoàng tử bé xứng đáng được đọc ít nhất một lần mỗi năm.

Câu chuyện yêu thích của tôi trong các chuyến du hành của Hoàng tử bé là câu chuyện về người doanh nhân. Người doanh nhân bận rộn đếm các vì sao, cho rằng mình sở hữu chúng vì là người phát hiện ra đầu tiên. Hoàng tử bé hỏi ông ta làm gì với những vì sao ấy, và người doanh nhân đáp rằng chẳng làm gì cả.

“Chính tôi cũng sở hữu một bông hoa,” cậu (Hoàng tử bé) tiếp tục, “mà tôi tưới hàng ngày. Tôi có ba ngọn núi lửa, tôi dọn dẹp chúng mỗi tuần. Tôi thậm chí còn dọn ngọn đã tắt. Không ai biết trước được. Vì vậy, điều đó có ích cho núi lửa của tôi, và có ích cho bông hoa của tôi khi tôi sở hữu chúng. Nhưng cậu thì chẳng ích gì cho các vì sao.”

Có một câu trích dẫn khác mà tôi thật sự yêu thích: “Tôi cần chịu đựng hai, ba con sâu nếu muốn biết được bướm.”

“Và bây giờ đây là bí mật của tôi, một bí mật thật giản đơn: Chỉ bằng trái tim, ta mới có thể nhìn thấy đúng; điều thiết yếu thì mắt thường không nhìn thấy được.”

Tôi gần như không thể viết gì về cuốn sách này, chứ đừng nói là viết dài đủ để thành một bài review. Nó quá tuyệt vời và diệu kỳ, và thực sự giống như một trong những cuốn sách mà mỗi lần đọc lại lại hé lộ một khía cạnh mới.

(Lần đọc thứ hai và thứ ba vẫn tuyệt như lần đầu, và gần như tuyệt vời bằng cả bản tiếng Pháp lẫn tiếng Anh.)

Tôi chỉ… yêu nó.

Nhưng đây là cố gắng của tôi:
Có lẽ đây là một trong năm cuốn sách yêu thích nhất của tôi từ trước tới nay.

Chỉ thế thôi cũng đủ để thuyết phục bạn đọc nó. Nhưng nếu bạn cần thêm lý do, tôi sẽ cung cấp. (Không ai có thể nói tôi keo kiệt, đúng không?)

Trước hết, cuốn sách ngắn đến khó tin. Nếu bạn cần hơn một lần ngồi để đọc xong, có điều gì đó không ổn. Hoặc có lẽ bạn đang đọc to cho một đứa trẻ sơ sinh khóc liên tục, hoặc một người lớn quá nghịch ngợm, trong trường hợp đó thì có thể thông cảm.

Trẻ em thì không có lý do gì để trì hoãn cả. Chúng sẽ bị mê hoặc ngay từ đầu.

Ngôn ngữ trong sách cũng đẹp đến khó tin.

Nó còn vô cùng sâu sắc. Có vô số bài học, ẩn dụ và ý nghĩa trong cuốn sách này (xem điệp âm “alliteration” kìa). Tôi lại phát hiện điều mới mỗi lần đọc. Cuốn sách này tràn đầy sự trân trọng tưởng tượng, trân trọng sao và hoa – hai trong số những điều khiến cuộc sống đáng sống nhất. Và tất nhiên, còn cả sách. Và cuốn sách này là một cuốn sách thật sự! Ba cho ba! (Thiếu một lý do sống nữa là đồ ngọt, nhưng không thể nào có tất cả.)

Tác giả là Antoine de Saint-Exupéry, một cái tên thật “ngầu” theo cách tôi từng nghe. Khi de Saint-Exupéry viết cuốn sách này, ông là một người Pháp buồn bã và cô đơn ở New York, có một người vợ xinh đẹp và tự phụ mà ông yêu thương vô cùng. Cuốn sách chứa nhiều phân tích tinh tế về trải nghiệm con người, thậm chí có những nhận định sắc sảo về kiểu người thành phố Mỹ. (Nó còn hay hơn cách tôi vừa nói đấy.)

Điều quan trọng nhất, CUỐN SÁCH NÀY HOÀN TOÀN LÀ SỰ THẬT. 100% phi hư cấu.

Người kể chuyện là một phi công gặp nạn máy bay ở sa mạc, nơi ông gặp hoàng tử bé. Antoine de Saint-Exupéry được cho là đã mất tích trên biển sau khi máy bay (và chính ông) biến mất. Máy bay được tìm thấy, nhưng thi thể ông thì không. Kết luận hiển nhiên: ông đang ở cùng các vì sao với hoàng tử bé.