Bệnh án của thần linh Reviews

Được chắp bút bởi chính một bác sĩ, làm việc tại tỉnh Nagano, "Bệnh án của thần linh" nói riêng, cả series nói chung, chân thực đến nghiệt ngã. Và đúng như tựa đề cuốn sách – "Bệnh án của thần linh" như một dạng nhật ký, tựa cuốn bệnh án ghi lại từng ngày, từng giờ, từng triệu chứng bệnh và cách thức chữa trị loại bệnh đấy của bác sĩ Kurihara – xưng tôi. Đồng thời với đó là cách anh nhìn nhận, đánh giá những đồng nghiệp, bạn bè xung quanh anh. Để rồi, như đã nói, qua những trang “bệnh án” như những trang nhật ký của một bác sỹ trẻ, độc giả nhận ra, mỗi con người có mặt trong "Bệnh án của thần linh", dẫu là các cá nhân ta đã biết trước đó qua cuốn một của series hay nhân vật mới xuất hiện, dù y bác sĩ hoặc những con người bình thường sống tại trang viên Ontake, trái tim họ đều ẩn chứa muôn nỗi thương tổn.

Ichito dần nhận ra rằng trở thành một bác sĩ giỏi không chỉ phụ thuộc vào kiến thức và kỹ thuật chuyên môn. Người bác sĩ còn cần biết lắng nghe, thấu hiểu và quan tâm đến hoàn cảnh của từng bệnh nhân. Đôi khi, một lời động viên hay sự hiện diện đúng lúc cũng có ý nghĩa rất lớn đối với người đang đau yếu. Tác giả đặt ra sự đối lập giữa việc chạy theo những tiến bộ y học và chăm sóc những bệnh nhân già yếu, cô độc. Qua đó, cuốn sách gợi mở suy nghĩ về giá trị nhân văn cần có trong ngành y.

Bệnh viện Honjou hoạt động với phương châm khám chữa bệnh 24 giờ mỗi ngày và 365 ngày mỗi năm. Các bác sĩ thường xuyên phải xử lý nhiều trường hợp vượt ngoài chuyên môn của mình do tình trạng thiếu nhân lực. Những ca trực căng thẳng khiến công việc của họ trở nên vô cùng vất vả. Tuy nhiên, giữa áp lực ấy, các nhân viên y tế vẫn cố gắng chăm sóc và bảo vệ bệnh nhân. Qua đó, tác giả khắc họa chân thực những khó khăn và sự tận tụy của những người làm nghề y.

Kurihara Ichito là một bác sĩ trẻ tài năng nhưng có tính cách khá khác biệt. Thay vì tiếp tục con đường thăng tiến tại bệnh viện đại học, anh lựa chọn làm việc tại bệnh viện Honjou ở một vùng quê. Tại đây, anh phải đối mặt với khối lượng công việc lớn và những ca trực kéo dài. Môi trường làm việc khiến anh nhiều lần mệt mỏi và hoài nghi về lựa chọn của mình. Qua nhân vật Ichito, tác giả đặt ra câu hỏi về ý nghĩa thực sự của nghề y và lý tưởng của một người bác sĩ.

Người bạn một thời đã thay đổi, vị bác sĩ tận tâm hết lòng giờ chỉ còn sự dửng dưng lạnh lùng. Nhưng phía sau sự đáng trách đó, ta có cơ hội nhìn sâu vào những mặt tối của ngành y tế. Đó là sự thiếu hụt cũng như phân bố nhân lực không đồng đều khiến các bác sĩ, y tá phải chật vật, hối hả làm việc đến thân tàn ma dại, đến tê liệt thần kinh và rồi quên mất cả bản thân. Xã hội đang đòi hỏi quá nhiều, và trao lại quá ít đối với những người như Kurihara, Kisiragi, Tatsuya, bác Cáo già hay những bác sĩ trong bệnh viện Honjou. Họ làm việc trong thầm lặng, mệt nhọc, mùa xuân không ai nhớ tới, lễ hội cũng không, nhưng khi vừa nghỉ ốm lại bị chì chiết, thay thế. Cái giá mà mỗi bác sĩ phải trả thật sự quá to lớn, với họ và cả gia đình họ nữa.

Mình nghĩ tác giả mong muốn mọi người có thể có cái nhìn chân thực và cảm thông hơn đối với ngành y tế nói chung và bác sĩ nói riêng. Thông điệp nhân văn đó được tác giả gửi gắm một cách âm thầm, thành tâm trong khi bức tranh toàn cảnh thì gấp gáp và nặng nề vô cùng. Không hề bức xúc, chất vấn hay than vãn, giọng văn cho thấy con người của bác sĩ Kurihara vẫn cứ tếu táo, tích cực giữa muôn vàn mệt mỏi, bất lực trong công việc và cảm xúc, cũng giống như những y bác sĩ vẫn nỗ lực mỗi ngày, truyền động lực cho nhau bất chấp hoàn cảnh vậy. Chỉ với câu tâm nguyện của Kurihara "Không hổ thẹn với lương tâm chính là thù lao đáng quý nhất của chúng ta" là đã làm bừng sáng tinh thần và tính nhân văn của toàn bộ quyển sách rồi.

Nhưng ngay chính chiến trường gần với cái chết hơn cả, ngay chính chiến trường có những con người như đang đốt chính ngọn lửa sinh mạng của bản thân để thắp lên ngọn lửa sinh mạng cho hàng nghìn người khác; tình thương, sự ấm áp vẫn luôn len lỏi, để người ta biết bản thân không đơn độc, để họ hiểu rằng, bên cạnh vẫn có những người sẵn sàng đặt lòng tin vào họ. Chính ngọn lửa ấm áp âm ỉ cháy ở chiến trường khốc liệt mang tên Honjou cùng sự ấm cúng nơi trang viên Ontake, có nụ cười đầy tin tưởng, khích lệ của cô gái Haru hay ngôi nhà nhỏ của bác sĩ Tatsuya vang lên tiếng nói hồn nhiên của cô bé Natsuna…, đã níu giữ lấy sự nhiệt huyết trong trái tim chịu nhiều thương tổn, áp lực của người bác sĩ. Giúp họ sống mà không lãng quên lời thề Hippocarates, không thẹn với lòng, không trái với lương tâm, không vấy bẩn lên hai tiếng y đức.

Và sau tất cả, gần trọn tác phẩm là không gian hẹp, nhưng mở đầu và kết thúc cuốn sách, đều là không gian mở bất tận của ngọn núi thiêng Ontake chính như thông điệp của tác giả Natsukawa Sosuke về hai tiếng hi vọng, tái sinh trong đời sống. Cuộc sống vẫn mãi xoay vần, chẳng thể vì một sinh mệnh mất đi mà dừng lại. Nhưng một ngọn lửa sinh mệnh phụt tắt, thì một ngọn lửa sinh mệnh khác lại bùng lên; và một người mất đi, nhưng người đó vẫn có thể sống mãi trong ký ức người ở lại, chính là “thác về thể xác, còn là tinh anh” vậy.

Thương tổn trong chuyện tình cảm hay tổn thương khi phải chứng kiến những người thân thương, gắn bó bao lâu phải đi vào cõi vĩnh hằng. Đó có thể là thương tổn bởi một linh hồn vẫn đang lạc lối trên con đường đời hoặc tổn thương bởi trước bộn bề công việc, những người yêu thương nhau chẳng thể bên nhau, quan tâm nhau hàng ngày. Không gian trong "Bệnh án của thần linh" là một dạng không gian hẹp và gần như rất ít sự biến đổi. Có chăng, sự biến đổi thường xuyên chỉ xoay quanh hai không gian: bệnh viện Honjou – trang viên Ontake. Cả hai dạng không gian đều mang ý nghĩa nhà ở đó, quyện hòa cùng dòng thời gian được khắc họa đan xen hiện thực – quá khứ qua một ánh nhìn, cái tôi chủ quan của bác sĩ Kurihara lại càng hẹp hơn bao giờ hết. Không gian, nhuốm cả màu thời gian của “24 giờ, 365 ngày” bùa vây lấy người bác sĩ. Nỗi đau bởi thế, càng thêm đau đớn, sâu sắc hơn.

Để độc giả, nhận ra, như một cuốn nhật ký, tựa một cuốn bệnh án của chính người viết và của cả những y bác sĩ, những bệnh nhân xuất hiện trong trang sách vậy. Ai cũng mang một căn bệnh riêng, ai cũng phải chiến đấu trọn vẹn “24 giờ, 365 ngày”, vì một ngày mai tươi đẹp hơn.

Tuy nhiên, trên dòng sông sinh mệnh, dù là “đôi cánh thiên thần” hay đôi tay người bác sĩ,khi đã mỏi, cũng cần được nghỉ ngơi. Đơn thuần, vì họ là con người. Đơn thuần, họ cũng cần có những phút giây, tạm đặt xuống những gánh nặng trên vai, tận hưởng một cốc cafe ngon được pha đúng cách, hay đơn giản, chỉ để chìm vào nụ cười tin tưởng của người họ yêu thương. Để không gục ngã trên bước đường dài phía trước. Một chặng đường dài vô tận, tựa một cuộc chạy tiếp sức, mãi tới mai sau: “[,…] nếu không gieo vào lòng thứ lý tưởng ngốc nghếch đó, nếu không nuôi dưỡng nó ngày ngày, thì ai mà giữ được tỉnh táo để có thể tiếp tục làm việc trong cái môi trường tuyệt vọng này chứ?”

Bằng ngôi kể thứ nhất, người kể chuyện, bác sĩ Kurihara Ichito, xưng tôi đã trực tiếp kể lại những trải nghiệm, cuộc sống khám chữa bệnh tại chiến trường Honjou.

Và họ cũng hiểu lắm sự nghiệt ngã của số phận với mỗi kiếp người, nhất là lúc họ phải đối mặt với những bệnh nhân mắc bệnh nan y, sự sống chỉ còn tính bằng ngày, thậm chí bằng giờ. Đặc biệt, khi bệnh nhân đó còn là người thân họ hằng yêu quý, kính trọng, sự thấu hiểu đó càng thêm thấm thía. Mà càng là bác sĩ giỏi, như Kurihara hay Tatsuya thì sự thấm thía nỗi bất lực của bản thân trước bàn tay tử thần lại càng thêm day dứt.

Chính những khoảnh khắc như thế, họ mới càng thêm cay đắng nhận ra, bản thân họ không có tài phép, họ chẳng phải thiên thần hay khoác lên vai đôi cánh của thiên thần, họ chỉ là những con người bằng xương bằng thịt, đang cố từng ngày, từng giờ khát khao đổi thay số phận một con người. Để dẫu nước mắt họ có rơi, họ cũng không hối tiếc, bởi đã không cố gắng bằng 200% sức lực. “Phép mầu thoáng chốc, chút xúc động ngắn ngủi, có đáng là gì đâu trong dòng chảy vô tận của thời gian. Trong dòng thời gian bao la này, sinh mạng con người chỉ là giấc mộng phù du, như tinh quang của những vì tinh tú vĩ đại trên ngân hà cũng có hồi lịm tắt. Nhưng ta có thể thật sự làm “người”, chính vì đã tận hiến trọn vẹn cho kiếp sống mong manh ấy.”