11 Quyển Sách Hay Về Điện Ảnh Đáng Đọc Nhất Reviews

Tập sách Giấy không gói được than cháy dở tập hợp 60 bài viết về điện ảnh từ năm 1988 đến gần đây nhất là năm 2017, tất cả bài viết đều có dấu mốc thời điểm, nhưng tác giả không sắp xếp theo trật tự thời gian mà sắp xếp theo trật tự chữ cái các nhan đề bài viết. Về cách sắp xếp này, theo Lê Hồng Lâm thì đó “dường như là một sắp xếp tinh ý khác của chị, bởi đọc những bài viết từ năm 1988 đến những bài viết mới đây, khoảng thời gian cách biệt gần 30 năm, ta vẫn thấy một tinh thần xuyên suốt và lấp lánh bởi ma lực chữ và hình. Cái niềm say đắm vì hình, vì chữ ấy còn được thể hiện sâu đậm trong những bài viết về điện ảnh, về những bộ phim xuất sắc, những đạo diễn tinh hoa từ quốc tế đến trong nước cho độc giả Việt Nam. Ngoài điện ảnh – tức là hình, tôi nghĩ Việt Linh còn có “năng lực đặc biệt” về chữ, qua những bài viết khúc chiết, bố cục chặt chẽ, cách dùng từ tinh tế, thông minh để làm bật lên những cảm xúc, suy tư và cả tự vấn khi tiếp cận một bộ phim hay, một đạo diễn giỏi”. Nhà báo Lê Hồng Lâm cũng thừa nhận: “Việt Linh dành nhiều bài viết để bình luận về các bộ phim xuất sắc, về những đạo diễn bậc thầy, nhưng đôi lúc chị cũng có những bài viết tản mạn duyên dáng, tất nhiên không đi xa quỹ đạo điện ảnh mà chị xây dựng từ đầu”. Cuốn sách có không ít bài hay về phim truyện. Những bài như Khăn trắng đi tìm sự thật, Giấy không gói được than cháy dở… viết về những bộ phim tài liệu mà sức mạnh nghệ thuật, nhìn theo cách nào đó, có lẽ còn lớn hơn sức mạnh nghệ thuật của phim truyện. Bởi, ở những phim này, hơn ở đâu hết, người xem đối diện với cái thực tuyệt đối, thông qua cái nhìn khác biệt của nhà làm phim.

101 bộ phim Việt Nam hay nhất là cuốn sách đầy tâm huyết của nhà báo, cũng là nhà phê bình điện ảnh nổi bật nhất hiện nay, ông Lê Hồng Lâm. Người Việt hiện tại bây giờ không thích phim Việt cho lắm và ưu tiên phim nước ngoài nhiều. Điều đó là dễ hiểu bởi vì nền công nghiệp điện ảnh của nước ngoài tân tiến hơn Việt Nam nhiều. Bản thân tôi thật ra cũng vì lẽ đó mà chuộng phim ngoại hơn phim Việt nên tôi hiểu tâm lý chung của nhiều bạn trẻ. Nhưng tôi vẫn hi vọng nền điện ảnh nước nhà sẽ có một sự chuyển mình ngoạn mục trong một tương lai không xa. Tại sao không thể hi vọng cơ chứ nếu như cứ mang sẵn cái định kiến cho phim Việt. Chúng ta đang chờ một đạo diễn tâm huyết và táo bạo, chúng ta chờ một kịch bản phim phá cách và sáng tạo. Tôi chỉ muốn nói về cuốn sách dành cho những ai yêu thích bộ môn nghệ thuật thứ bảy giống như tôi. Tôi yêu điện ảnh cũng như yêu Văn Chương. Đây là cuốn sách cho những người đang có giấc mơ làm đạo diễn, diễn viên và thậm chí là cả nhà biên kịch. Những người yêu nghệ thuật ơi, hi vọng quyển sách này sẽ cho bạn thêm một chút động lực để bạn mạnh mẽ hơn vào mục đích mình đã theo đuổi. Với tình yêu tuyệt đối dành cho điện ảnh, tác giả thậm chí đã từ bỏ công việc Thư ký tòa soạn của một tạp chí gắn bó suốt 12 năm để hoàn thành dự án này. Từ tình yêu điện ảnh đầy chủ quan của mình, tác giả không có thành kiến với bất kỳ dòng phim nào vì dòng phim nào cũng có những tác phẩm tinh hoa của nó. Quyển sách này, tạm tính từ Chung Một Dòng Sông của đạo diễn Nguyễn Hồng Nghi và Phạm Hiếu Dân (1959) đến Song Lang của đạo diễn Leon Lê (2018), Lê Hồng Lâm lọc ra được 101 bộ phim truyền tải được giá trị nhân văn để đưa vào danh sách. Đây là một quyển có chất liệu giấy tốt, trơn và dễ ghi chú và giấy màu. Mỗi một phim đều là cảm nhận cực kỳ tinh tế và khả năng cảm thụ thẫm mỹ cực cao, cùng với lượng kiến thức nhất định về điện ảnh, được thể hiện qua ngòi bút đầy uy lực, vừa chi tiết mà cũng cực kỳ sâu sắc của tác giả. Điều mà tôi nghĩ là chỉ có những ai là người thật sâu sắc và yêu điện ảnh mới viết được nhiều như vậy. Chưa kể, là mỗi phim được giới thiệu đều có hình ảnh của phim đó, những thông tin về phim như đạo diễn, biên kịch, diễn viên, giải thưởng…

20 bài học điện ảnh (*) ghi chép lại từ những cuộc trò chuyện với 20 đạo diễn nổi tiếng thế giới, từ Hollywood đến châu Âu, châu Á. Những vấn đề được đề cập không chỉ là của điện ảnh Hollywood hay điện ảnh châu Âu, mà bất ngờ thay, dường như nó trả lời cho cả câu hỏi: “Vì sao điện ảnh Việt Nam chưa cất cánh?”. Martin Scorsese – đạo diễn Mỹ với những bộ phim kinh điển như Taxi driver, The last temptation of Christ và gần đây là The Departed – nói về chuyện các sinh viên điện ảnh xin ông lời khuyên. “Tôi nghĩ rằng câu hỏi đầu tiên các bạn phải đặt ra khi có ý muốn làm phim là “Tôi có điều gì để nói hay không?”. Đôi khi bạn chỉ cần có ý muốn truyền đạt một tình cảm hay cảm xúc, thế là đủ. Thế nhưng điều đó lại không đơn giản chút nào”. Martin nhấn mạnh: “Phải biết điều mình nói” bởi ngày nay có quá nhiều đạo diễn làm phim nhưng chẳng có gì để nói, và thiếu dấu ấn cá nhân. Ông cũng đề cập vấn đề mà điện ảnh VN hôm nay đang đặt ra cùng câu hỏi: Làm phim, nhưng cho ai? Cho công chúng, hay cho bản thân đạo diễn? Những đạo diễn khác như Woody Allen, Pedro Almodovar, Wim Wender, Takeshi Kitano, David Crodenberg, dù phim của họ thuộc dòng phim kén khán giả hay đông người xem, đều chung một đáp án: điện ảnh là cá nhân, làm phim chính trước tiên là vì bản thân đạo diễn, vì thông điệp mà đạo diễn muốn truyền tải, vì những trăn trở, thôi thúc xuất phát từ nội tâm của người làm phim. Ngay cả những đạo diễn làm phim ăn khách như Steven Spielberg, Alfred Hitcock làm phim cũng để thỏa mãn sở thích cá nhân, chỉ khác là sở thích ấy cũng là điều công chúng yêu thích. Trong khi đó, đạo diễn Vương Gia Vệ khẳng định công chúng chính là lý do mà ông muốn làm phim, bởi ông “luôn nghĩ đến niềm thích thú của người xem nó”. Thế nhưng dù cũng đồng tình “Bạn phải làm phim mà bạn muốn xem, chứ không phải làm bộ phim mà công chúng muốn xem”, đạo diễn làm phim độc lập nổi tiếng Lars Von Trier cũng không quên nhắc nhở: “Tất nhiên ý niệm công chúng thường gắn với vấn đề kinh tế. Và không đạo diễn nào có thể làm lơ trước vấn đề này, vì làm phim là tốn kém. Nếu doanh thu quá kém so với chi phí thì có thể bạn sẽ không tiếp tục làm phim được nữa”. Học làm phim ở đâu và như thế nào? Bất ngờ thay, câu trả lời – dù của một đạo diễn Mỹ làm phim thể nghiệm đậm dấu ấn cá nhân nhưng ít người xem như David Lynch, hay đạo diễn chuyên dòng phim tâm lý người Tây Ban Nha với những thành công vang dội tại các giải thưởng điện ảnh quốc tế như Pedro Almodovar, hay của đạo diễn bậc thầy về hình ảnh của Pháp như Jean-Pierre Jeunet, hay đạo diễn của thể loại phim hành động người Hong Kong Ngô Vũ Sâm, hay đạo diễn tiêu biểu của dòng Làn sóng mới của điện ảnh Pháp Jean-Luc Godard – cũng đều như nhau: muốn làm phim, hãy làm phim! Rất nhiều trong số các đạo diễn nổi tiếng trong cuốn sách này đều tiết lộ kiến thức về điện ảnh của họ được rút ra từ kinh nghiệm đi làm chân phụ trong các đoàn phim, từ những bộ phim mà họ xem – kể cả những bộ phim tồi tệ như cách anh em nhà Coen (vừa đoạt Oscar 2008 đạo diễn xuất sắc nhất) chia sẻ, từ những cuốn sách điện ảnh mà họ đọc. Câu trả lời có vẻ đơn giản và rất đỗi đương nhiên lại mang nhiều ý nghĩa nếu nhìn vào cách đào tạo tại các trường điện ảnh VN, nơi mà sinh viên được học lý thuyết nhiều hơn thực hành, suốt ba bốn năm học làm phim cũng chỉ làm được ba bốn bộ phim ngắn, giáo trình về điện ảnh thì ít ỏi và việc xem phim để nâng cao kiến thức cũng như để giải trí hầu như hiếm hoi. 20 bài học điện ảnh còn gợi mở về các chỉ đạo diễn xuất với diễn viên, các nhìn nhận về quan điểm viết kịch bản và làm phim, về suy nghĩ của người làm phim khi đứng trước các lựa chọn trên trường quay. Cuốn sách có vẻ như dành cho giới chuyên môn, nhưng ngay cả những người ngoại đạo vẫn có thể tích lũy kiến thức để hiểu hơn về điện ảnh, về công tác làm phim, mà từ đó có thể chia sẻ cũng như đòi hỏi cao hơn từ những nhà làm phim trong nước.

Nếu đã từng mơ ước được sống trong thế giới kỳ diệu của những tác phẩm điện ảnh đặc sắc, thì Film Book: Khi chúng ta là nhân vật chính của Bùi Dũng là cuốn sách dành riêng cho bạn! Là một trong những người đầu tiên cầm trên tay cuốn sách độc lạ ấy khi đến dự sự kiện về công nghệ thực tế ảo tại L’Espace, Film Book: Khi chúng ta là nhân vật chính đã đưa tôi đi hết từ bất ngờ này đến bất ngờ khác – đặc biệt là khi cuốn sách bắt đầu bằng rất nhiều lời khen ngợi từ những nhân vật nổi tiếng, từ những người trong giới chuyên môn (như đạo diễn Đặng Nhật Minh, đạo diễn Trần Văn Thủy, đạo diễn Việt Tú…), đến những nghệ sĩ (như nhạc sĩ Dương Thụ, diễn viên Thanh Trúc, ca sĩ Giang Trang,) và không ít những người viết chuyên nghiệp (nhà văn Khải Đơn, nhà báo Mi Ly, nhà thơ Trần Lê Sơn Ý)… “Cơn mưa lời khen” này làm dấy lên trong tôi tò mò, cuốn sách này, có gì đặc biệt đến vậy? Film Book là tập hợp những bài cảm nhận, bình luận của một chuyên gia “ăn phim, ngủ phim, chơi phim” về gần 60 bộ phim từ hàn lâm, kinh điển cho đến đại chúng, thị trường, từ phim chính kịch đến hài kịch, từ phim tình cảm đến siêu anh hùng, và từ hoạt hình đến… công nghệ thực tế ảo và tranh 4D! Tác giả Bùi Dũng đã tiến một bước đi cần nhiều can đảm khi mang tham vọng truyền cảm hứng vào một cuốn sách viết về phim. Với bốn phần chính: Cảm hứng sống, Cảm hứng yêu, Cảm hứng nghề nghiệp, Mở cửa điện ảnh – Bước ra thế giới và có đến 4 cái list xem phim theo mùa, cùng một phần Gợi ý nhỏ về những bộ phim lớn, cuốn sách dày hơn 200 trang của anh đã thâu tóm gần như toàn bộ nền điện ảnh thế giới. Bạn có thể tìm thấy thước phim đen trắng của thập kỷ 60 trong Soy Cuba, nhưng cũng dễ dàng bắt gặp thế giới ngập tràn niềm vui và màu sắc trong Coco hay Wonder. Thành thật mà nói, tôi khá bất ngờ khi thấy 1 cuốn sách ra mắt vào tháng 1/2018 nhưng đã có bài về những bộ phim đã và đang làm mưa làm gió gần đây như Bad Genius, Coco, Wonder – điều này đã thể hiện sự nhanh nhạy của một người làm báo như Bùi Dũng. Anh viết về những tác phẩm điện ảnh kinh điển nhưng cũng không quên bắt kịp xu hướng. Chính vì thế, Film Book không nặng nề, không hoài cổ, không lí thuyết suông, quan trọng nhất là không khiến người ta buồn ngủ! Đọc Film Book: Khi chúng ta là nhân vật chính, bạn sẽ hiểu xem phim vốn không phải chỉ là loại hình giải trí đơn thuần. Người ta xem phim là để suy tư về nhân tình thế thái; để các nhân vật, khung hình, mỗi đoạn âm thanh, màu sắc không chỉ là thước phim thoáng qua, mà trở thành một thứ mật mã cần mỗi người tự thu nhặt, tự hình dung, tự đưa ra giải đáp. Xem phim trở thành hành trình khám phá những bí mật ẩn giấu sau từng tác phẩm nghệ thuật, cuối cùng là khám phá và giải mã chính bản thân mình. Một điểm khác khác khiến tôi ấn tượng với cuốn sách này chính là hình thức. Được trình bày như một cuốn phim với đầy đủ teaser, trailer, nội dung, cho đến after credit, tông đen – trắng chủ đạo, Film Book đưa người đọc trở về với ký ức điện ảnh từ thuở sơ khai. Nếu bạn đã quen với những hình đen trắng trong hàng loạt cuốn sách đang có mặt trên thị trường, thì bạn sẽ phải bất ngờ với minh họa của Film Book. Không đen trắng, không đổ màu. Các hình trong Film Book chỉ đơn giản là được đi nét lại, dựng thành khuôn hình cơ bản để ai đọc xong cũng có thể tô màu lên (nếu thích!). Chính vì thế nên sách mới được truyền thông thành “Cuốn sách tương tác nghệ thuật đầu tiên ở Việt Nam”. Tôi vốn không ưa sách tô màu lắm, nhưng cá nhân mà nói, tôi thích ủng hộ những bước khởi đầu, nhất là khởi đầu của một loại hình nghệ thuật giải trí mới. Với Film Book, bạn có thể vừa đọc sách, vừa tìm gợi ý phim, vừa tô màu vào những bức hình được trình bày riêng trong từng trang giấy trắng. Thế công nghệ thực tế ảo và tranh 4D nằm ở đâu? Còn gì thú vị bằng việc bạn có thể trải nghiệm… xem phim ngay trên những bức hình tô màu bằng cách cài app Film Book ở App Store hoặc CH Play. Cách làm này khiến tôi liên tưởng đến bộ phim The Wind Rises của bố già Ghibli Hayao Miyazaki, người làm tất cả phim hoạt hình bằng những tranh vẽ tay, tô màu trực tiếp trên giấy. Phải chăng đây chính là bộ phim truyền cảm hứng để tác giả (và bên làm sách) lựa chọn cách tích hợp công nghệ này, bởi “cảm hứng mở ra tương lai, công nghệ theo đó mà tiến tới”. Tuy nhiên, vẫn có một vài điểm của Film Book khiến tôi hơi… nuối tiếc. Bởi tôi nghĩ, Film Book sẽ tiến xa hơn nữa nếu tác giả chọn lồng thêm vào trong bài viết của mình những điểm nhìn cá nhân hơn, hoặc “kể” cho người đọc nhiều hơn về thế giới đằng sau màn ảnh – nơi mà những câu chuyện có thể còn bi hài và hấp dẫn hơn những điều người ta mới chỉ biết trên phim (mà những “thâm cung bí sử này, chắc chắn không thể làm khó những “chuyên gia” phim ảnh như Bùi Dũng). Tóm lại thì, Film Book không phải là một cuốn sách hướng dẫn ứng xử, không dạy làm giàu, không chỉ cho bạn cách làm thế nào để trở thành con người vĩ đại. Film Book chỉ đưa bạn đến thế giới của nghệ thuật, hội họa, âm nhạc, điện ảnh, để bạn thưởng thức và tận hưởng! Đặc biệt, nó cũng gợi mở cho bạn con đường. Đó là con đường ĐỌC – SÁNG TẠO, ĐỌC – TƯƠNG TÁC. Khát vọng thay đổi thói quen đọc sách thường ngày thì ai cũng có, nhưng để hiện thực hóa nó lại không phải chuyện dễ. Film Book đã làm được, dù bước đầu có phần chập chững, nhưng rất đáng hoan nghênh.

Những bộ phim hoạt hình của Pixar (Toy Story, Finding Nemo, The Incredibles, Ratatouille, Up, Inside Out...) không chỉ hấp dẫn người xem bằng kỹ xảo đồ họa tuyệt đỉnh tại thời điểm công chiếu, mà còn lấy lòng người xem bằng những nhân vật giàu tính cách và cảm xúc, cũng như những câu chuyện cảm động, với những chủ đề độc đáo. Người ta thường hay nhắc đến "phong cách Pixar", cũng như Disney hay Dreamworks, mỗi nhà sản xuất lại có một "công thức" riêng cho những bộ phim được phát triển tại studio của mình, so sánh giữa Pixar và những bộ phim như Minions, chúng có thật sự khác biệt không và bí quyết của Pixar là gì? Cuốn sách này phần nào giải thích cho điều đó, dù không thật sự là một tác phẩm phân tích phê bình chuyên sâu mà mang tính gợi mở, thích hợp cho người mới bắt đầu, đối tượng thiếu nhi, fan Pixar và cả những ai đam mê lao động nghệ thuật kể chuyện dù là bất kỳ hình thức nào. Tác giả chia việc kể chuyện ra thành một quy trình có nhiều bước, như Chọn ý tưởng, Phát triển ý tưởng, Xây dựng các nhân vật có tính thuyết phục (Phân vai và xác định Nhân vật phản diện), Xây dựng sự đồng cảm, xây dựng Cấu trúc kịch bản (tìm kiếm sắp xếp các Mâu thuẫn và kịch tính, phát triển Đoạn kết) và tìm được một Chủ đề cho tác phẩm của mình. Mỗi một phần có các ví dụ minh họa lấy từ các bộ phim của Pixar, những bài học về cách tìm kiếm và sử dụng ý tưởng, cũng như quy trình thực tế mà Pixar áp dụng để mài giũa kịch bản của mình. Đương nhiên không thể đọc và học theo ngay được, nhưng những bí quyết như "không phải lúc nào cũng cần một vai phản diện" vẫn là những tia chớp sáng tạo cần thiết để tránh sự sáo mòn trong suy nghĩ.

Điện ảnh là loại hình nghệ thuật hoành tráng ở thế kỷ 20. Năm 1895, chúng ta ngạc nhiên đến sững sờ khi xem phim từ máy chiếu của anh em nhà Lumière. Đến nay “nàng tiên thứ bảy” của khung trời nghệ thuật này đã mang lại một ảnh hưởng phi thường và rộng khắp đến với mọi người. Điện ảnh không ngừng quyến rũ con người. Điện ảnh đã đáp ứng nhu cầu người xem với các thể loại tình cảm lãng mạn, kinh dị, phiêu lưu mạo hiểm, chiến tranh, tinh thần yêu nước, nghệ thuật khiêu vũ, dã sử và rất nhiều hình ảnh về một miền tây hoang dã đã thuộc về dĩ vãng… Tự thân, những cuốn phim nhựa đã ghi lại sự thay đổi đến chóng mặt của tinh cầu chúng ta, có thể làm người ta thích thú, say mê cũng có thể làm người xem hoảng sợ, kinh động hoặc thất thần. Những bộ phim ấy đã mang con người đến thế giới của điều kỳ diệu. Cảnh trong phim có thể làm người ta khóc, cười thật sự!… “Lịch sử điện ảnh thế giới” được trình bày theo lối ký sử niên đại xuyên suốt 100 năm của lịch sử điện ảnh và phim nhựa, phân tích những sự việc đã xảy ra bằng văn phong báo chí gần gũi, dễ hiểu.

Tôi say mê điện ảnh từ khi còn là một đứa trẻ nhỏ, đã từng mơ ước trở thành một diễn viên hay một hoạt động nào đó liên quan đến điện ảnh, mà ngày đó do trí óc non nớt, và hoàn cảnh của một thành phố nhỏ như Huế, tôi thực sự chưa hình dung ra được. Có điều là trong gia đình tôi chưa có một ai làm nghệ thuật cả. Ông bà, cha mẹ tôi vẫn coi nghề diễn viên là “xướng ca vô loài”, nhưng không phải vì thế mà tôi gạt bỏ ước mơ của mình. Tôi vẫn âm thầm sưu tập hình ảnh, tư liệu điện ảnh từ những ngày thơ dịa ấy. Và có đêm, đợi cả nhà tắt đèn đi ngủ, tôi lén mở cửa sổ leo tường trốn đi coi hát đình, hát chợ – để rồi sáng hôm sau chịu một trận đòn nên thân, nhưng tôi vẫn chứng nào tật đó, niềm đam mê đối với điện ảnh không thể bỏ được, hoắc có khi tôi phải nhin ăn, nhin tiêu từng đồng để đủ tiền mua vé xem phim, những bộ phim trong đó có những diễn viên mà tôi rất đỗi ngưỡng mộ, coi là thần tượng.

Cuốn sách chứa đựng hai câu chuyện tình xen lẫn trong nhau, một chuyện tình của Gilles Hector với điện ảnh, và một mối tình si của anh với người phụ nữ đã có gia đình, Mayliss. Hai câu chuyện tình đều được kể với giọng điệu tự sự mùi mẫn, ủy mị, giống như phong cách của những bộ phim tình cảm Mỹ vào những thập niên 60, 70 của thế kỷ. Nó gợi nhắc về những hoài niệm lãng mạn một thuở. Hai câu chuyện cũng được kể trong bầu không khí đan xen của ánh sáng và bóng tối, giữa trắng và đen, hai màu của điện ảnh thời kỳ đầu cho đến khi phim màu xuất hiện, cùng với tất cả những cái tên đã đi vào tiềm thức của bất kì ai yêu mến điện ảnh nói chung, và “làn sóng mới” của Pháp nói riêng. Một chuyến viễn du vào miền quá khứ, nơi một luật sư cứ mải miết đi xem những bộ phim cũ kỹ của Truffaut, Claude Trabrol, Eric Rohmer… để tìm kiếm một gương mặt có thể là mẹ mình, và cũng trong miền viễn du đó, ông cũng yêu bóng tối, Mayliss, một người đàn bà đã có gia đình, vụng trộm, thèm khát, đam mê dục vọng nhưng dằn vặt, lo sợ, bối rối và đầy ghen tuông. Người đàn ông trung niên cứ mải miết đuổi theo hình bóng về người mẹ mà mình chưa bao giờ nhìn thấy mặt thông qua những gương mặt phụ nữ hiễn hữu khác, để rồi lùi về quá khứ càng sâu, những hình ảnh ấy càng trở nên mơ hồ, lâng lâng giữa những cung bậc hư hư thực thực. Nhưng những hình ảnh ấy, cùng với sự mơ hồ ấy đã đeo đuổi ông suốt khoảng thời sống, khiến tâm trí ông chất chồng trong những cảm xúc của mất mát, cô độc và bị thít chặt bởi sợi dây quá khứ, tưởng như có lúc ông đắm hẳn vào trong đó, không còn lối thoát. Nhưng rồi, cùng với vụ cháy xưởng phim cũ của người cha, dường như là một hành động cởi nút cuối cùng, đẩy ông về thực tại, nhận biết mình ở thực tại, và bắt đầu nhìn thấy ánh sáng thực tại nơi cuộc sống. Đó là khi cuộc truy vấn dừng lại. Cái ánh sáng nhòe nhòe và lấp lánh của ký ức phủ kín cuốn sách, khiến người đọc nhiều khi cảm thấy ngột thở bởi một hành trình riêng tư đến thế của con người. Nhưng cũng chính ký ức đã tạo nên thức màu sắc mùi vị quyến rũ đối với bất kì ai trong chúng ta. Ai cũng có câu chuyện của riêng mình, câu chuyện về một hành trình đi vào tâm trí. Những nụ hôm điện ảnh là cuốn sách ắp đầy hoài niệm, hoài niệm về một dĩ vãng đã qua, về mối tình đã mất, và về một hình dung dường như chưa bao giờ tồn tại, một thứ phức cảm đầy phức tạp, khiến nhân vật tôi cứ phải đeo đuổi như đeo đuổi một bóng ma, để rồi gặp một bóng ma khác, là người tình bí mật của mình. Nửa đầu sách có đôi chút nhàm chán, nhưng nửa sau là những dòng kí ức rực rỡ, cuốn ta vào một thế giới mà ở đó, nó giống những thước phim đen trắng của Truffaut, nơi nhân vật không nói gì, chỉ đứng lặng đó, để khán giả đi thẳng vào trong dòng chảy suy nghĩ của nhân vật. Với lối kể dòng ý thức miên man giữa hiện tại và quá khứ, tác giả đã xóa nhòa ranh giới của lối kể chuyện thông thường. Đi theo hành trình của Gilles Hector, có lúc giật mình ta không rõ mình đang đi về phía trước hay càng lúc càng chìm đắm trong những câu chuyện ký ức của chính ta. Đây thực là cuốn sách sặc mùi ái tình, và nó khiến trái tim ta dễ sa ngã vào lòng mê đắm. Chất ái tình được thể hiện rõ trong tác phẩm khi xây dựng những khung cảnh đầy sắc nét, đặc biệt Eric Fottorino đã tạo nên được những góc sáng mơ hồ hư ảnh, rất dễ khiến độc giả mê mụ. Trong tác phẩm, Eric Fottorino viết: “Tôi không hay biết gì về nguồn gốc của mình. Tôi sinh ra tại Paris từ một người mẹ không biết mặt còn bố tôi chuyên chụp ảnh các nữ diễn viên. Ít lâu trước khi qua đời, ông mời thổ lộ với tôi rằng, tôi có mặt trên đời này là nhờ một nụ hôn điện ảnh”. Những nụ hôn điện ảnh là duyên cớ để bắt đầu câu chuyện về những tâm hồn cô độc trong thành phố. Chuyện một người lạc lõng giữa thành phố, và mất dấu vết về quá khứ dễ khiến độc giả cảm thấy gần gũi với những câu chuyện về Paris của tác giả Patrick Modiano, người si mê truy tìm ký ức. Hình ảnh người đàn ông đi loạng choạng trong ánh chiều vàng của thành phố, thật khiến ta nhớ đến hình ảnh Lost in Translation của đạo diễn Sofia Coppola. Những không gian của ký ức, không gian của kiếm tìm và truy vấn về nguồn gốc của bản thân. Phải chăng, mỗi cá nhân chúng ta, sinh ra đều mang trong mình những tâm tư trăn trở ấy. Một cuốn sách đã tìm cách bóc tách thân phận cô đơn của cá nhân trong lòng thành phố một cách rất êm dịu và rất tình. Đó là cái nhấn nhá của một kẻ đã rất thanh thản với đời, trông vào nỗi đau của nhẹ bẫng của Eric Fottorino. Và cuốn sách, cũng sẽ cung cấp cho người đọc những cái tên phim điện ảnh thực sự “chất”, dù chỉ là những cái tên thôi. Nhưng đôi khi, ta cũng chỉ cần những cái tên như thế để bắt đầu một câu chuyện thú vị, như cái tên mà Patrick Modiano đã nhắc đến trong tiểu thuyết Để em khỏi lạc trong khu phố là một ví dụ xác đáng. Những nụ hôn điện ảnh là cuốn sách thứ 8 của Eric Fottorino, xuất bản năm 2007, đã đạt giải thưởng văn học Femina.

Những nụ hôn điện ảnh đã vén một thế giới sau những tấm màn che của điện ảnh- nơi không chỉ có một cuộc sống hào nhoáng và những cuộc tình trên màn ảnh mà còn là những con người phía sau nó. Sau khi người cha nhiếp ảnh gia nổi tiếng ở các trường quay qua đời, Hector lần tìm trong những kỉ vật cha để tìm hình bóng khuôn mặt người mẹ chưa hề biết mặt chỉ biết đó là một phụ nữ trên màn ảnh, đan xen trong cuộc hành trình đó là một tình yêu tuyệt vọng và đau khổ với một phụ nữ đã có chồng. Một câu chuyện được viết một cách nhẹ nhàng nhưng khắc khoải về quá khứ và cả hiện tại của con người.

Mình rất ít đọc truyện của Pháp, nhưng với cuốn này do bị ấn tượng bởi nhan đề bìa sách nên mình đã qquyét định đặt từ Tiki về. Truyện nói về quá trình tìm lại nguồn gốc bản thân của con trai một đạo diễn phim điện ảnh. Đan xen với đó là câu chuyện tình yêu mãnh liệt nhưng đầy ngang trái của anh chàng với một cô gái đã có chồng. Mọi hình ảnh của quá khứ, hiện tại, tương lai trong cuộc sống của người con trai biến hóa khôn lường dưới chùm sáng điện ảnh của người cha. Truyện nhẹ nhàng, khá ổn, tuy nhiên không nằm trong danh sách yêu thích của mình nên dành 3 sao cho phần đánh giá.